البته در اینکه «همه جای ایران سرای من است» شک نیست ولی شهر زادگاه هر کس انگار ارج و قرب دیگری دارد. حتی اگر به اجبار زندگی از آنجا کوچ کرده و شهر دیگری در همان ایران مقیم شده باشد. بهرحال حافظهی آدمیست و خاطراتش از خانه و کوچهخیابان و مردم شهری که در آن پا گرفته و بزرگ شده است.
برای نوشتن به هر زبانی باید که «الفبای» آن را دانست. حالا را نمیدانم ولی زمانی دانشآموزان باید ترتیب درست الفبا را هم از حفظ بلد میبودند. جالب این که از حروف الفبا در ترانههای ایرانی هم استفاده شده است.
در زبانهای دیگر هم حتما ترانههایی هست که در آن از روزهای هفته نام برده میشود. یکی از مشهورترین آنها شاید ترانهٔ «یکشنبهها هرگز» Never on Sunday با صدای «ملینا مرکوری» باشد که ترانهٔ فیلمی با همین نام بود. در ترانههای ایرانی به زبان فارسی هم نمونههایی از این نوع وجود دارد.
«ترانههای کار» نزد همهٔ اقوام و در فرهنگ هر ملتی وجود دارد. از بردههای سیاهپوستی که در آمریکای سالهای دور با خواندن آوازهای جمعی در مزرعههای پنبه کار میکردند تا خوشهچینان و دروگران، یا آواز شالیکارهای خودمان در همهٔ این سالها.
تعریف «ترانه» در سادهترین شکل خود: به آواز خواندن شعری همراه با موسیقی است. در موسیقی سنتی ایرانی اجرای چند بیت از غزلسرودهای به شکل «آواز» بههمراهی سازی تنها مثل تار، سهتار، یا ویلون معمول است و حتما که شنیدهاید.
«لالاییها» در ادبیات مردمی ایران جای خاص خود را دارد. آوازهایی که مادران به زمزمه به وقت خواباندن کودکان شیرخوارهٔ خود میخوانند. ترانههایی که از کلام و آوایش کودک و مادر هر دو آرام میگیرند.
نامهای «زنانه» در ترانههای ایرانی بیشتر از اسم «مرد»ها است. در جعبهی موسیقی این صفحه ترانههایی را خواهید شنید که اسمی مردانه در آن به کار رفته است.
