پیشواز (چاچا)
(هدیه محصولات بهداشتی داروگر)
کلام: تورج نگهبان
آهنگ: عطاالله خرم
خوانندگان: روانبخش ـ پوران
در سالهای رونق اقتصادی بعضی از کارخانجات تولیدی و فروشگاهها برای تبلیغ محصولات و شناساندن بیشتر خود به مشتریان صفحهٔ گرام هدیه میدادند. از آن جمله یکی هم «شرکت محصولات بهداشتی داروگر» در تهران و این صفحه گرامافون با صدای روانبخش و پوران، دو خواننده مطرح در آنروزها.
تقدیم به مادر
هدیه «فروشگاه فردوسی« به مناسبت روز مادر
شعر: فریدون مشیری
خواننده: رافیک
ارکستر: تهران بویز
در سالهای رونق اقتصادی بعضی از موسسات و کارنجات تولیدی و فروشگاهها برای تبلیغ محصولات و شناساندن بیشتر خود به مشتریان صفحهٔ گرام هدیه میدادند. از آن جمله یکی هم «فروشگاه فردوسی» در تهران و این صفحه گرامافون به مناسبت «روز مادر» در ایران.
* * *
نام و یاد «مادر» در ترانههای ایرانی
* * *
مادر
خواننده: عهدیه
هدیه «فروشگاه بزرگ ایران» به مناسبت روز مادر
شعر: سرتیپ غلامرضا الوندپور
دکلمه: محسن رضائیان ـ فیروزه امیرمعز
آهنگ: عطاالله خرم
خواننده: عهدیه
در سالهای رونق اقتصادی بعضی از موسسات و کارنجات تولیدی و فروشگاهها برای تبلیغ محصولات و شناساندن بیشتر خود به مشتریان صفحهٔ گرام هدیه میدادند. از آن جمله یکی هم «فروشگاه بزرگ ایران» در تهران و این صفحه گرامافون به مناسبت «روز مادر» در ایران.
* * *
نام و یاد «مادر» در ترانههای ایرانی
* * *
دوستت دارم مادر
هدیه «بنگاه اعانه ملی» به مناسبت روز مادر
شعر و آهنگ: هوشنگ شهابی
خوانندگان: ناصر صبوری ـ گیتی پاشایی
در آن سالها که ۲۵ آذر ماه هر سال «روز مادر» بود، فروشگاه و موسساتی بودند که در مناسبتهای مختلف برای تبلیغ و شناساندن بیشتر خود به مشتریان صفحهٔ گرام هدیه میدادند. از آن جمله «بنگاه اعانه ملی» که بلیطهای بختآزمایی میفروخت؛ و این صفحه گرامافون. ترانهای با همخوانی «ناصر صبوری» و «گیتی پاشایی» به مناسبت «روز مادر» در ایران.
* * *
دوستت دارم مادر
هدیه «بنگاه اعانه ملی» به مناسبت روز مادر
شعر و آهنگ: هوشنگ شهابی
خوانندگان: گیتی پاشایی، ناصر صبوری
اجرا: ۱۳۵۱
ای که کلید بهشت بُوَد به زیر پایت
ای هستیآفرینم شوم فدایت
دوستت دارم ای مادر تا بی نهایت!
روزت مبارک، مبارک مادر!
روزت مبارک ، مبارک مادر!
دوستت دارم ای مادر
دوستت دارم ای مادر
ای تا سحر نخفته شبها تو بر سر من
چشمم بُوَد ز رویت همیشه روشن
دوستت دارم ای مادر تا بی نهایت!
روزت مبارک ، مبارک مادر
* * *
نام و یاد «مادر» در ترانههای ایرانی
* * *
چشم جادو
خواننده: مجید محسنی
ای نازنین دلبرم، ای شوخ مَهپیکرم
نمیرود عشق تو یک لحظهای از سرم
عشق تو آئین من، مهرت بُوَد دین من
رحمی کن این نازنین بر قلب خونین من
بنازم آن روی تو، کمند گیسوی تو
ربوده دین و دلم، دو چشم جادوی تو
ای کبعهٔ آمالم آخر رحمی بر حالم
در قفس جور تو شکسته پر و بالم
● پانویس راوی:
مجید محسنی را اهل سیاست در کسوت نمایندهٔ مردم دماوند در مجلس شورای ملی به یاد میآورند و اهل سینما به عنوان نویسنده، کارگردان و بازیگر فیلم «پرستوها به لانه باز میگردند». چند ترانه فکاهی هم با از سالهای پیشپردهخوانی او در تئاترهای لالهزار باقی مانده است. (ورپریده، زن مدپرست، دعانویس). این ترانهٔ «چشم جادو» اما از ترانههای جدی او است که با همراهی «ارکستر صوت» توسط شرکت کلمبیا در سال ۱۳۲۶ به شکل صفحه سنگی ۷۸ دور به بازار آمد. شعری متفاوت بر آهنگی ترانهٔ «دختر ماچگل» که در همان سال «ارکستر عادل آخوندزاده» برای خوانندهای به نام بانو یوسفزاده نواخته بود و کمپانی هیزمسترزویس منتشر کرد. نزدیک به سه دهه بعد در سال ۱۳۵۳ اما آهنگ این ترانه اینبار اما با نام حسین واثقی روی شعری از رضا شمسا با صدای عهدیه و لبخوانی مرجان در فیلم هرجایی! استفاده شد.
* * *
مسیو آژان
آهنگ و شعر: جعفر پورهاشمی
خوانندگان: شهین و پورهاشمی
و اما ترانههایی هم هست که به صورت نمایشنامهای فکاهی و گفتوگوی دو نفره اجرا شده است. «موسیو آژان» حکایت اعتراض دختر خانمی ـ پرستار بچه ـ از مزاحمت آقا پسری مزاحم و کمک خواستن او از پاسبان گشت با پایانی غیرمنتظره! که شنیدنی است.
پانویس راوی:
● موسیو (Monsieur) به معنای «آقا» و آژدان یا آژان که در زبان محاوره مردم کوچه و بازار «آجان» هم گفته میشد به زبان فرانسه همان (Agent de police) همان «سرکار پاسبان» خودمان در زبان فارسی است.
● جعفر پورهاشمی (زادهٔ ۴ شهریور ۱۳۰۵ ـ درگذشتهٔ ۳۰ تیر ۱۳۸۰) آهنگساز، نوازنده، شاعر و خواننده اهل ایران بود. از جمله فعالیتهای هنری او یکی هم سرودن ترانه برای به اصطلاح فیلمفارسی در سینمای ایران بود.
● بانو شهین (زادهٔ ۱۳۱۸ در شیراز ـ درگذشتهٔ ۱۸ آبان ۱۴۰۱) بازیگر سینمای ایران در دههٔ سی و چهل بود. از او همچنین چند ترانه (و بیشتر فکاهی) هم باقی مانده که «موسیو آژان» از جملهٔ آنها است.
* * *
خیام که خیمههای حکمت میدوخت
رباعیات خیام
تار: نورعلیخان
آواز: ایرانالدوله هِلِن
با ورود نوارهای کاست برای ضبط و تکثیر موسیقی و صدا در نیمهی دوم دههی پنجاه دورهی تولید و تکثیر صفحههای گرامافون هم در ایران به پایان رسید. با اینحال اما تولید صفحههای گرام در خارج از کشور چند سالی دیگر ادامه یافت. از جمله این مجموعه از ترانههای دلکش و مرضیه که در لندن منتشر شد.
تاریخ ترانهسرایی در موسیقی معاصر ایران با نام علیاکبر شیدا آغاز میشود. او تنها تصنیفساز شناختهشده، قبل از عارف قزوینی بود.
با ورود نوارهای کاست برای ضبط و تکثیر موسیقی و صدا در نیمهی دوم دههی پنجاه دورهی تولید و تکثیر صفحههای گرامافون هم در ایران به پایان رسید. با اینحال اما تولید صفحههای گرام در خارج از کشور چند سالی دیگر ادامه یافت. از جمله این مجموعه از ترانههای بنان که در لندن منتشر شد.