غزل آواز: ایرج دهقان
آهنگساز: هاشم ربیعی
ترانهسرا: هاشم ربیعی
انتشار: پاییز سال ۱۳۵۳
(شکست عهد من و گفت هرچه بود گذشت
به گریه گفتمش آری ولی چه زود گذشت
بهار بود و تو بودی و عشق بود و امید
بهار رفت و تو رفتی و هرچه بود گذشت)
هر شو له دوریت فره هولمه
شیرین گیان، شیرین آی گشت کهس
چنه بیستون غم وه کولمه
شیرین گیان، کو بیستون چهس
کو کی بیستون ارام جور خاکه
شیرین گیان، و تو رهش کیشم
وه کوکهی غمت جرگهم پِر چاکه
شیرین گیان، ارای کی بویشم
شیرین و شیرین، شیرین گشت کهسم
نازار شیرین، ناز شیرین، شیرین گشت کهسم
عشق تو داسه تیشه وه دسم
دشو ارای چه له بیستون نات
شیرین گیان، دنگه کی تیشم
هاتمه له خواوت نازت بکیشم
شیرین گیان، ای نازارکه
● این ترانه ابتدا توسط شهاب جزایری و پس از آن بهصورت زنده با صدای هایده در رادیو اجرا شد، اما بهعلت شکایت شهاب جزایری و هاشم ربیعی به ضبط رسمی نرسید. اجرای موجود، همان اجرای رادیوییست.
* * *
مجموعهای از نام دختران در ترانههای ایرانی
* * *
لالایی
سراینده: رُبابه جاپَلَقی
آهنگ: عطاءالله خرم
انتشار ترانه: تابستان سال ۱۳۴۴
لالایی، لالایی گُل باغ بهشتم
لالایی، لالایی تو بودی سرنوشتم
بخواب ای مونس روح و روونم
بخواب ای بلبل شیرینزبونم
لالایی، لالایی
بخوای ای جان دل، نوباوهی من
به شیرینی انار ساوهی من
لالایی، لالایی
بخواب ای غنچهی نشکفتهی من
لالایی، لالایی
بخواب ای گوهر ناسفتهی من
لالایی، لالایی
بخواب ای نور چشم روشن من
بخواب ای روی ماهت گلشن من
لالایی، لالایی
بخواب ای جان دل، نوباوهی من
آی به شیرینی انار ساوهی من
لالایی، لالایی، لالایی
● متن ترانه برگرفته از کانال: «دیسکوگرافی رامش»
● خانم رُبابه جاپَلَقی سرایندهی این لالایی، مادری از شهرستان خمین بودهاند که در کتاب «هفتصد ترانه» نوشتهی زندهیاد دکتر حسین کوهی کرمانی متن اولیه این لالایی چاپ شده است.
● براساس مطلبی از مجلهی اطلاعات دختران و پسران ـ شهریور ۱۳۴۴ ـ در تنظیم این اثر از ساز ویبرافون (Vibraphone) استفاده شده است؛ سازی که در آن زمان در رادیو ایران سابقهٔ استفاده نداشته است.
* * *
«لالایی» در ترانههای ایرانی (مجموعه ترانهها)
* * *
یار پیمانه
شعر: بیژن ترقی
آهنگ: انوشیروان روحانی
خواننده: اکبر گلپایگانی
ترانه فیلم: مرد حنجره طلایی
من یار پیمانهام، با غمها بیگانهام
دل من خواهد که شبی باشد
لب مشتاقم به لبی باشد
من مشتاقم تا ز لبت بوسه رُبایم
بر چهرهی تو در دل شب در بگشایم
تو شیرینلب، نمیآیی در آغوشم
کجا هستی، مگر کردی فراموشم
تو هستی پرتو ماهم
تویی یار دلآگاهم
ز خوبان جهان تنها
تو را خواهم، تو را خواهم
من مشتاقم تا ز لبت بوسه رُبایم
بر چهرهی تو در دل شب در بگشایم
* * *
♫ LP Cover ♫
* * *
قایق سواری (رویاها)
کلام: کریم فکور / خواننده: رامش
بر آهنگ: Laleler Kaldığım – Rashid Behbudo
ماه اردیبهشت، صبح بهاری
بریم بحر خزر، قایقسواری
به یاد اولین روز عشقمون
روی دریا بریم شاد و نغمهخون
رؤیاها، رؤیاها بینم در دریاها
بریم دریا کنارِ شوخِ شیرین
تو این دور و زمون چی بهتر از این؟
تار گیسوی تو زیر چنگ باد
رقصد و گویمد هر چه بادا باد!
رؤیاها، رؤیاها بینم در دریاها
بیا غافل نشیم دنیا دو روزه
دل تنگ حسود بذار بسوزه
به یاد اولین روز عشقمون
روی دریا بریم شاد و نغمهخون
رؤیاها، رؤیاها بینم در دریاها
* * *
نمونهی فارسی شدهی ترانههای مشهور
* * *
محو تماشا
شعر: بیژن ترقی
آهنگ: رضا ناروند
خواننده: ایرج
دیشب که تو را برابر آینه دیدم
جانِ تو، که جان به پیکر آینه دیدم
محو رخ خود شدی سراپا
چندان که مرا ندیدی آنجا
دیدم که در آینه چون جان شده بودی
بر جلوه روی خود حیران شده بودی
آنگه که بودی تو گرم تماشا
آگه نگشتی ز سوز دل ما
چرا به چارهسازی، نگاه دلنوازی به سوی ما نکردی
در آمدم چو از در، چه شد که ای فسونگر، نه راندیم ز در، نه خواندی
نگفتی از کجایی؟ به چشمم آشنایی، نه آتش دلم نشاندی
* * *
«رضا ناروند» و نغمههای ماندگار او
* * *
چرا نگفتی
شعر: معینی کرمانشاهی
آهنگ: محمد شیرخدائی
خواننده: دلکش
من خود مجنون دگرم
کز لیلایم بیخبرم
چون بگشایم لب بهسخن
آتش خیزد از دل من
نازنین! حالم را ببین!
بنگر چه بر سر آمدم که هر دری زدم ترا دگر ندیدم
گوشهای بنشینم غمین
از بس به خاطر تو من، به سرزنش، سخن از این و آن شنیدم
هرگز حرفی ز عشق ما نگفتی
راز دل را به من چرا نگفتی
آن دم رسی به داد من که پژمرد گل مُراد من
چه شد که قصهٔ وفا نگفتی
به باد غم آتش تو فکنده خاکستر من
تو بیخبر از دل من نیامدی در بر من
تا گریان بر دامانت افتادم
چون اشکی از چشمانت افتادم
اکنون با نوای محزونِ جدایی میسازم
رنجور از غمت گشتم آنسان که نشناسی بازم
* * *
نغمهپرداز (نغمهپرداز دل)
آهنگساز: بابک افشار
ترانهسرا: تورج نگهبان
انتشار ترانه: نوروز سال ۱۳۴۵
نغمهپرداز طرب، ای رامشگر بزم ما
گیسو پریشان کردهای، صدها فتنه کردی به پا
از ناز وافسونگری، ای فتنه، پَروا مکُن!
کُن هر چه خواهد دلت، اندیشه از ما مکُن!
امشب آتش فِکن بر جسم و جان من
تا برخیزد نسیم سحرگهان
جانپَرور نغمهها، چو بلبل بخوان
● متن و ترانه برگرفته از کانال: «دیسکوگرافی رامش»
● ترانه «نغمهپرداز» در برخی منابع با نام «نغمهپرداز دل» نیز معرفی شده است.
* * *
بازگشت (طور سینا)
شعر: معینی کرمانشاهی
تار: فرهنگ شریف
خواننده: علیاکبر گلپایگانی
بازگشتم امشب از میخانه اما مستِ مست
سر درونِ سینه و تنهایِ تنها مستِ مست
در میان کوچهها افتان و خیزان چون نسیـم
جامه وارون کرده و شیدای شیدا، مستِ مست
با سری از بادهی آتش بپـا کُن گرمِ گرم
با دلی دیوانه و رســوایِ رســوا مستِ مست
همچو طوطی در پـسِ آئینهیدل قصهگو
چون کلیم از اشتیــاق طور سینا مستِ مست
با همه شبگردی و دیوانگی از شور عشق
بازگشتم امشب از میخانه اما مستِ مست
* *َ *
معینی کرمانشاهی، شاعر ترانههای ماندگار
* * *
میپرستمت
شعر: معینی کرمانشاهی
آهنگ: جهانبخش پازوکی
خواننده: هایده
انتشار: زمستان سال ۱۳۵۱
به صبح نیمهروشنی که زد طلوع عشق ما
قسم که میپرستمت
به آن سپیدهٔ سحر، به این غروب غمفزا
قسم که می پرستمت
به عشق پاکت، شدم هلاکت
به قبله شو تا روم به خاکت
در این جوانی ز غصه پیرم
مشو تو راضی که من بمیرم
به اولین نگاه ما که شد پر از اشارهها
قسم که میپرستمت
با این قسمها دل تو، یار دل من نشود
دیوانهای چون تو که غمخوار دل من نشود
به قطرههای اشک غم، به شعلههای آه دل
قسم که میپرستمت
به نیمههای آن شبی که گفته ام خدا! خدا!
قسم که میپرستمت
♫ LP Cover ♫
* * *
در انتها
شعر: خیام
آهنگ: کورش یغمایی
خواننده: کورش یغمایی
این کوزه چو من عاشقِ زاری بودهست
در بندِ سرِ زلفِ نگاری بودهست
این دسته که بر گردنِ او میبینی
دستیست که بر گردنِ یاری بودهست
افسوس که سرمایه ز کف بیرون شد
وز دستِ اَجَل بسی جگرها خون شد
کس نآمد از آن جهان که پرسم از وی
کاحوالِ مسافران دنیا چون شد؟
پیش از من و تو لیل و نهاری بودهست
گردنده فلک نیز به کاری بوده است
هر جا که قدم نهی تو بر روی زمین
آن مردمک چشم نگاری بودهست
♫ LP Cover ♫
* * *