شناسنامه ترانه‌ها

ماشین شخصی
بر وزن ترانه‌ی «روم نمیشه»
شعر: پرویز خطیبی
آهنگ: پرویز غیاثیان
خوانندگان: حمید قنبری، رامش

♫  LP Cover  ♫

* * *
شعرهای کودکان و فکاهی با آهنگ ترانه‌های مشهور ایرانی

* * *

دختر دانشسرا
خوانندگان: عزت‌الله انتظامی ـ پروانه [نامور]

جاده هراز (هراز پر)
بر وزن ترانه «کلاغ پر»
شعر: پرویز خطیبی
آهنگ: سلیمان اکبری
خوانندگان: حمید قنبری ـ گوگوش
انتشار: بهار ۱۳۴۸

[مرد: آخ که پدرم دراومد
زن: چی شده؟!
مرد: رفته بودم مسافرت…
زن: خب حالا چرا به این روز افتادی؟!
مرد: میگم از جاده هراز اومدم!
زن: ای وااای خدا نصیب نکنه!
مرد: نمی‌دونی چه جاده‌ایه!]

بیرون شهر تهرون، اون طرفای میدون
زن: یه جعده‌ی (=جاده) درازه، اسمش راه هرازه
مرد: دست‌اندازه سراپا، چشم نخوره ایشالا
بگو ایشالا!
زن: ایشالا!
مرد: هرکی از اون‌جا رفته
تو چاله‌هاش نیفته
بگو ایشالا!
زن: ایشالا!

[مرد: جاده قربونش برم عین لرزونک همین‌جور می‌لرزه!]
آسفالت جعده اعلاست
چون جیگر زلیخاست!
زن: ماشین نمیشه پنچر
اگه گفتی چی‌چیش پَر؟!
مرد: لاستیک پَر!
زن: لاستیک پَر، چراغ پَر
قاطر پَر و الاغ پَر
زمینش چه لیزه
کوهاش مدام می‌ریزه!
مرد: بس داره پیچ و واپیچ
چی مونده از اُتول؟
زن: هیچ!

همخوان: این جاده‌ی هرازه
قصه‌ی اون درازه!

[مرد: داستان‌ها داره این جاده
زن: بیا بریم درستش کنیم
مرد: پدر منم نمیتونه!]

زن: بالای کوه که رفتی
تو دردسر می‌افتی
ماشین بدون نقصه
اما چاچا می‌رقصه!
مرد: ماشین مش ماشالا
اوراق شده به مولا!
زن: اِوا چه حرفا!
مرد: نه بوق داره، نه فرمون
پاک شده درب و داغون
زن: اِوا چه چیزا!

[مرد: از این جاده نری مسافرتا!
زن: نه صد سال!
مرد: مبادا بریا!]

زن: دیگه نداره جعده
نه روده و نه معده
ز بس شنیده وعده
بگو کجاش شده کر؟!
مرد: گوشاش کر!
زن: گوشاش کر، سرش منگ
حوصله‌ش هم شده تنگ!
مرد: میونش پُر از سنگ
نداره صورتش رنگ!
زن: نصفشو برده سیلاب
شده به شکل مرداب
مرد: از ترس جونش اون‌ور
کلاغ نمی‌زنه پَر!

[مرد: باور کن کلاغ پر نمی‌زنه
عین ته دیگ عدس پلو
جاده قلمبه قلمبه!]

زن: وقتی میرین با ماشین
تو جاده خاک بپاشین!
مرد: هرجا دیدین یه چاله
صافش کنین با ماله
زن: اگه نه سال دیگر
میشه از اینا بدتر
مرد: نشه ایشالا!
زن: ایشالا!
مرد: آسفالت بریز اسدالله!
غلتک بزن عبدالله!
زن: بدو دِ یالا!

[مرد: زود باشین!
گرچه بی‌فایده‌ست، ولی خب. . . ]

زن: راه هراز باریکه
موقع شب تاریکه
مرد: یواش برو داش اکبر
تند برونی، چی چیت‌ پَر؟!
زن: والا… خودت پَر!
مرد: خودت پَر، کُلات پَر
چرخا و لاستیکات پَر
زن: ماشین پَر، بارش پَر
سپر با رادیات پَر
مرد: کلاغ و مرغ و غاز پَر
زن: تنبک و ضرب و ساز پَر
شغال پَر و گراز پَر
زن: روراست بگیم:
هراز پَر!

♫  LP Cover  ♫

* * *
شعرهای کودکان و فکاهی با آهنگ ترانه‌های مشهور ایرانی

* * *

داد از کرایه خونه
ارکستر: آلمانی
آواز: جواد بدیع‌زاده

از ترانه‌های فکاهی «جواد بدیع‌زاد» در این سایت:
● شوفر
● زالزالک
● زن می‌خوام
● خیلی قشنگه
● یه پول خروس
● داد از کرایه خونه
● ماشین مشدی ممدلی
● آلاگارسون (کلفتِ آلاگارسون

* * *

زن می‌خوام
خواننده: جواد بدیع‌زاده

زن‌ می‌خوام مثل خودم خوشگل و پاکیزه باشه
نه زیاد فربه و چاق و نه زیاد ریزه باشه
. . .

از ترانه‌های فکاهی «جواد بدیع‌زاد» در این سایت:
● شوفر
● زالزالک
● زن می‌خوام
● خیلی قشنگه
● یه پول خروس
● داد از کرایه خونه
● ماشین مشدی ممدلی
● آلاگارسون (کلفتِ آلاگارسون

* * *

ماشین مشدی ممدلی
شعر: غلامرضا روحانی
آهنگ و آواز: جواد بدیع‌زاده

ماشینِ مشدی ممدلی، ارزون و بی‌معطلی
این اتولی که من میگم، فورد قدیم لاری‌یه
رفتن توی این اتول، باعث شرمساریه
نه بابِ کورسِ شهریه، نه قابلِ سواریه
بار کشیده بسکی از قزوین و رشت و انزلی
ماشینِ مشدی ممدلی، ارزون و بی‌معطلی

ماشین مشدی ممدلی، صندلیاش فنر داره
بلیت‌فروشِ مّشدی و، شوفُر بی‌هنر داره
بهر مسافرینِ خود زحمت و دردسر داره
رفتنِ با اتول بُوَد باعثِ کوری و شلی
ماشینِ مشدی ممدلی، ارزون و بی‌معطلی

مسافر از بوی اتول تا می‌شینه کِسل می‌شه
از متلک شنیدن و، بور شدن، خجل می‌شه
بسکی فشار میاد به او دچار دردِ دل می‌شه
پاره شود لباس اگر، گیر کُند به صندلی
ماشینِ مشدی ممدلی، ارزون و بی‌معطلی

این اتولی که از قفس، تنگ‌تر و کوچیک‌تره
جای چهل مسافرِ گُنده و چاق و لاغره
شوفرهِ بس‌که ناشی‌یه اتول همیشه پنچره
راه نرفته درمی‌ره لاستیکِ چرخِ اولی
ماشینِ مشدی ممدلی، ارزون و بی‌معطلی

این اتولِ شکسته از سیستم قدیمی‌یه
تایر اون قراضه و، پیستون اون لحیمی‌یه
شوفره دائماً پیِ لوده‌گری و لیمی‌یه
سربالایی نمی‌کشه، مگر با خیلی معطلی
ماشینِ مشدی ممدلی، ارزون و بی‌معطلی

* * *

از ترانه‌های فکاهی «جواد بدیع‌زاد» در این سایت:
● شوفر
● زالزالک
● زن می‌خوام
● خیلی قشنگه
● یه پول خروس
● داد از کرایه خونه
● ماشین مشدی ممدلی
● آلاگارسون (کلفتِ آلاگارسون

* * *

تاکسی
خوانندگان: حمید قنبری ـ گوگوش

زن: تاکسی، تاکسی! نگه دار!
آی تاکسی خالی تو رو به خدا
دِ بیا بیا، شدم بی‌پا
دارم می‌افتم وسط خیابون!

مرد: ای خانم طلا بفرما بالا
عشوه نیا، که دیگه می‌خوام
دوباره بشم شوفر بیابون!

[زن: وای‌خدا!
آقا خیلی متشکرم که ترمز کردین
باور کنین پام داشت لِه می‌شد!
مرد: خانم‌جون آخه ما چه تقصیری داریم؟!
مسافر زیاده، تاکسی کم!
رادیو هم هی بیخودی ما رو دست میندازه
ملاحظه کردین تا مسافر پیاده شد
فورا ما شما رو سوار کردیم!]
زن: راست میگی!
مرد: باور کنین!]

زن: خدا رحمت کنه ننه و باباتو
مرد: خدا رحمت کنه پدرمادر شماهم خانوم!
زن: خدا نگه داره قوم و خویشاتو
مرد: خدا شمارو هم عزت بده!
زن: صبح تا حالا بودم خمار تاکسی
مرد: می‌دونم، می‌دونم!
زن: الهی شکر شدم سوار تاکسی!
مرد: خداروشکر، الهی شکر!

[مرد: خانوم جون چی‌کار کنم؟!
اگه اضافه سوار کنم، جریمه میشم
وگرنه من که از پول بدم نمیاد که،
پول چیز خوبیه دیگه!]

مرد: اگه سوار کنم بنده اضافه
زن: چی میشه؟!
مرد: می‌گیرن مامورا برام قیافه
زن: وا!
مرد: از اون وقتی که این قانون به پا شد
همه تاکسی قراضه‌ها طلا شد
زن: ای وای راست میگی!

[زن: والا تخم تاکسی رو تو این شهر ملخ خورده!
می‌دونی تاکسی تو این شهر چجوری شده؟
مرد: چه جوری شده خانم؟]

زن: همه ستاره شدن تو آسمون‌ها
مرد: عه! نکنه آپولو شدن؟!
زن: همه می‌میرن براش پیرا و جوون‌ها
مرد: عه راست میگی؟!

زن: آی تاکسی مامانی…!
مرد: جانم، جانم، من این جام!

♫  LP Cover  ♫

* * *

آلاگارسون [کُلفتِ آلاگارسون]
شعر: غلامرضا روحانی
آهنگ: ابوالحسن صبا
خواننده: جواد بدیع‌زاده

کُلفتی آورده خانم تو خونه
پیش خانم هست عزیز دوردونه
لاغرو و مُردنی و بی‌جونه
ترسم که آخر من شوم دیوونه
بس‌که او پُرخوره و پُر چونه
اینش خوبه که زلفش آلاگارسونه

یک روز نمی‌شه که چیزی نشکنه
در عوضش خوب می‌پزه اشکنه
خریدن ظرف و ظروف با منه
شکستن و گم‌شدنش با اونه
بهش می‌گم؛ میگه: «کار مهمونه»
اینش خوبه که زلفش آلاگارسونه

کلفت ما فقط خوراکش پُلوست
شام که خورد، ظرف‌ها همین‌جور ولوست
از تنبلی تو دشت‌شوری آب‌چلوست
شام که خورد صاف میره تو لونه
ظرف‌شوری به عهده‌ی نن‌جونه
اینش خوب که زلفش آلاگارسونه

شبها دلم بی‌خودی مالش میره
نگو که این روغن‌ها رو کش میره
با پول دزدی پی‌ گردش میره
تا ساعت سه تو کوچه ویلونه
راه می‌ره و قر می‌ده و می‌خونه
اینش خوبه که زلفش آلاگارسونه

حرصم گرفته من از این کلفته
یکی‌ نمی‌گه که خونه‌ی خاله‌ته
خفه‌ش کنم، بندازمش تو کته
ایکبیری شکلش مثال میمونه
نصفه‌تنه‌ش یه ریزه و جون‌بونه
اینش خوب که زلفش آلاگارسونه

* * *

«جواد بدیع‌زاده» در خاطراتش می‌نویسد:
«اسماعیل مهرتاش» چند آهنگ فكاهی با اشعار خودمانی كه زبان حال مردم بود ساخته بود و به من پیشنهاد كرد بخوانم. من وحشت داشتم از خواندن آنها، زیرا می‌دانستم مورد ملامت دوستان و موسیقی‌شناسان قرار می‌گیرم و بر من خرده‌ می‌گیرند. بالاخره با استدلال و مقداری جر و بحث و تشویق با «ابوالحسن صبا» برای خواندن آنها آماده شدم. بیشتر اشعار این سبک را «سید غلامرضا روحانی» نویسنده طنزپرداز مجلات «نسیم شمال» و «توفیق» با امضای مستعار «نمكدان» می‌نوشت.

«. . . از انقلاب مشروطه به بعد همه چی قدم به قدم تغییر کرد. مردم آزاد شدند. اهل موسیقی قدر و قیمت پیدا کردند. کسانی مثل عارف قزوینی وارد میدان شدند. آدمهایی مثل اقبال آذر از قید و بند دربار شاهان قاجار خلاص شدند. از تکیه دولت بیرون آمدند شروع کردند به آواز خواندن. کلاسهای موسیقی تشکیل شد. شاگرد تعلیم و تربیت کردند. مردم با موسیقی، با آواز، با تصنیف آشنا شدند.
تصنیف‌ها خیلی زودتر از آوازهای مقامی یا دستگاهی به دل مردم نشست. به این دلیل که شعرهای ساده‌تری داشت. با ضرب و لحن آسان‌تر خوانده می‌شد. مردم کوچه و بازار راحت‌تر آنها را یاد می‌گرفتند،‌تقلید می‌کردند. وقتی عارف [قزوینی] تصنیفی می‌خواند فوری سر زبانها می‌افتاد، دهن به دهن می‌گشت. تصنیف از موضوعات روز حرف می‌زد. می‌شود در آن شوخی کرد. مثل تصنیف آلاگارسون که ابوالحسن صبا در ماهور ساخت. که یک‌جور شوخی بود با سر و زلف خانمها. آنوقت‌ها مُد شده بود، موهاشونو خیلی کوتاه می‌کردند. مثل زلف پسرها. یا تصنیف ماشین مشدی ممدلی که من ساختم.»

به‌نقل از: جواد بدیع‌زاده، برگرفته از کتاب: زنگ موسیقی، مصطفی اسلامیه، نشر نیماژ، چاپ اول، ۱۳۹۵، صفحه‌ی ۳۳

* * *

از ترانه‌های فکاهی «جواد بدیع‌زاد» در این سایت:
● شوفر
● زالزالک
● زن می‌خوام
● خیلی قشنگه
● یه پول خروس
● داد از کرایه خونه
● ماشین مشدی ممدلی
● آلاگارسون (کلفتِ آلاگارسون

* * *
کار و کسب و مشاغل در ترانه‌های ایرانی

* * *

شوفر
ویلون: ابوالحسن صبا
پیانو: فرهاد معتمد
خواننده: جواد بدیع‌زاده

از ترانه‌های فکاهی «جواد بدیع‌زاد» در این سایت:
● شوفر
● زالزالک
● زن می‌خوام
● خیلی قشنگه
● یه پول خروس
● داد از کرایه خونه
● ماشین مشدی ممدلی
● آلاگارسون (کلفتِ آلاگارسون

* * *

بام بلند
شعر و آهنگ: محلی
ارکستر: مبشری
خواننده: پروانه [نامور]