تاریخ ترانه‌سرایی در موسیقی معاصر ایران با نام علی‌اکبر شیدا آغاز می‌شود. او تنها تصنیف‌ساز شناخته‌شده، قبل از عارف قزوینی بود.

ادامه خواندن امشب شب مهتابه (مجموعه ترانه‌ها)

آهنگ نشاط (آمد نوبهار)
شعر:‌ اسماعیل نواب صفا
آهنگ: مهدی خالدی
خواننده:‌ دلکش

آمد نوبهار، طی شد هجر یار
مُطرب نی بزن، ساقی می بیار

بازا ای رمیده‌بختِ من
بوسی ده دل مرا مشکن
تا از آن لبانِ می‌گونَت
می نوشم به جای خون خوردن

آمد نوبهار، طی شد هجر یار
مُطرب نی بزن، ساقی می بیار

خوش بود در پای لاله
پُر کُنی هر دم پیاله ناله تا به کی؟
خندان لب شو همچو جام می
چون بهار عشرت و طرب
باشدش خزان غم ز پی
بر سر چمن بزن قدم
می بزن به بانگِ چنگ و نی

آمد نوبهار، طی شد هجر یار
مُطرب نی بزن، ساقی می بیار

ای گل در چمن بیا با من
پُر کُن از گُلِ چمن دامن
سر بنهم به روی دامانت
می نوشم به پای گلها من

خوش بود در پای لاله
پُر کُنی هر دم پیاله، ناله تا به کی؟
خندان لب شو همچو جام می

از چه رو ز جلوه‌ی بهار
ای بهارِ من تو غافلی؟
روی خود ز عاشقی متاب
ای «صفا» اگر که عاقلی

آمد نوبهار، طی شد هجر یار
مُطرب نی بزن، ساقی می بیار

* * *

ترانه‌ «دل دیوانه» را جز «ویگن» خوانندگان دیگری  هم نیز بازخوانی کرده‌اند. مجموعه‌ای فراهم از این ترانه‌ را در اجراهای متفاوت و با صدای خوانندگان مختلف بشنوید.

پس از این زاری مکُن، هوس یاری مکُن
تو ای ناکام، دل دیوانه!
با غم دیرینه‌ام، به مزار سینه‌ام
بخواب آرام. دل دیوانه!
. . .
با تو رفتم، بی‌تو باز آمدم
از سر کوی او، دل دیوانه
پنهان کردم، در خاکستر غم
آن‌همه آرزو. دل دیوانه!

چه بگویم با من ای‌دل، چها کردی!؟
تو مرا با عشق او آشنا کردی
پس از این زاری مکُن، هوس یاری مکُن
تو ای ناکام، دل دیوانه!
با غم دیرینه‌ام، به مزار سینه‌ام
بخواب آرام. دل دیوانه!

پس از این زاری مکُن
هوسِ یاری مکُن
تو ای ناکام دلِ دیوانه
با غمِ دیرینه‌ام
به مزارِ سینه‌ام
بخواب آرام دلِ دیوانه

با تو رفتم بی تو باز آمدم
از سر کویِ او دل دیوانه
پنهان کردم در خاکسترِ غم
آن‌همه آرزو، دل دیوانه

چه بگویم با من ای دل چها کردی
تو مرا با عشق او آشنا کردی
پس از این زاری مکُن
هوسِ یاری مکُن
تو ای ناکام دلِ دیوانه
با غم دیرینه‌ام به مزار سینه‌ام
بخواب آرام دلِ دیوانه

* * *

اصل ترانه‌ای که بر آهنگ آن کلام فارسی گذاشته شده است.
● پوران شاپوری ـ شب بود، بیابان بود، زمستان بود

* * *

با ورود نوارهای کاست برای ضبط و تکثیر موسیقی و صدا در نیمه‌ی دوم دهه‌ی پنجاه دوره‌ی تولید و تکثیر صفحه‌های گرامافون هم در ایران به پایان رسید. با این‌حال اما تولید صفحه‌های گرام در خارج از کشور چند سالی دیگر ادامه یافت. از جمله این مجموعه از ترانه‌های بنان که در لندن منتشر شد.

ادامه خواندن بنان: الهه ناز (صفحه ۳۳ دور)

الهه ناز
شعر: کریم فکور
آهنگ: اکبر محسنی
خواننده: غلامحسین بنان

باز ای الهه‌ی ناز، با دلِ من بساز
کین غمِ جان‌گداز برود ز بَرم

گر دلِ ‌من نیاسود، از گناهِ تو بود
بیا تا ز سرِ گُنهت گذرم

باز می‌کُنم دستِ یاری به سویت دراز
بیا تا غم خود را با راز و نیاز، ز خاطر ببرم

گر نکُند تیرِ خشمت دلم را هدف
به خدا همچو مرغِ پُر شور و شعف به سویت بپَرم

آن‌ که او به غمت دل بندد چون من، کیست!؟
نازِ تو بیش از این بهرِ چیست!؟

تو الهه‌ی نازی، در بزمم بنشین!
من تو را وفا دارم بیا که جز این نباشد هُنرم
این‌ همه بی‌وفایی ندارد ثمر
به خدا اگر از من نگیری خبر، نیابی اثرم

* * *
خاطره‌‌نوشته‌ای از عکاس تصویر مرضیه بر مزار غلامحسین بنان

* * *

شکار آهو
شعر: محلی
تنظیم آهنگ و ارکستر: گروه اعجوبه‌ها
خواننده: جمشید علیمراد

می‌خوام برم کوه، شکار آهو
تفنگ من کو لیلی‌جان، تفنگِ من کو

بالای بومی، کفتر پرونی
شستت بنازم لیلی‌جان خوب می‌پرونی

روی چو ماهت، تیر نگاهت
بُرده دل از من لیلی‌جان، چشم سیاهت

هر دم بگردم دره به دره
مانند آهو لیلی‌جان گم‌کرده گله

بالای پُشتی، عاشق رو کُشتی
با خون عاشق لیلی جان نامه نوشتی

* * *

«سیمین‌بری» را فارغ از جنس مخاطب شعر، خوانندگان مختلف (از زن و مرد) بارها خوانده و اجرا کرده‌اند. چند تایی از آن‌همه را در جعبهٔ‌ موسیقی زیر بشنوید!

ادامه خواندن جمشید شیبانی: سیمین‌بری (مجموعه ترانه‌ها)

نوروز (والس نوروزی)
شعر فارسی و خواننده: احمد عاشورپور
شعر گیلکی و آهنگساز: جهانگیر سرتیپ‌پور

بهار آمد سوار آمد به مرکب نوروز خورشید تابان [یوهو]
خوشم خوشم که عمر دی سر آمده رنجم بگرفته پایان [یوهو]
بیا که خوش کنم دلم به روی تو شادم کن در این نو بهاران
دور سرما رفته غم به یک جا رفته
پا بکوبیم یاران

به من و تو بادا سال نو فرخنده
به سال نو گردد ما را لب پر خنده
ستاره‌ی بختت چون مهر تابنده
به همه کسان، به همه یاران، خوش و خرم روزگاران

پای هفت‌سین رو به آیینه خوشتر چه باشد
شمع و جمع و جام زرینه خوشتر چه باشد
عیدی از آن یار دیرینه خوشتر چه باشد
گیرم در آغوشش
می‌گویم در گوشش
صد سال به این سالها

 * * *
فهیمه اکبر و ترانه‌های گیلکی‌ او

* * *

گل‌افشان
آهنگهای فولکور ایران
آواز: پری زنگنه
آهنگ: فریبرز لاچینی