کانون نویسندگان ایران با همکاری انجمن روابط فرهنگی ایران و آلمان (انستیتو گوته)، از ۱۸ تا ۲۷ مهر ۱۳۵۶ مراسم شعرخوانی و سخنرانی برگزار کردند که به «ده شب» معروف شد. در چهارمین شب (۲۱ مهر ماه) نوبت سخنرانی غلامحسین ساعدی بود.
در تابستان سال ۱۹۸۴ [۱۳۶۳] [غلامحسین] ساعدی تلفن کرد و خبر داد که بزرگ علوی از سوئیس به پاریس میآید و سه چهار روزی مهمان او خواهد بود. از من خواست که در آن مدت سر کار نروم و تمام وقت با او باشم که به تنهایی از عهدهی پذیرایی او برنخواهد آمد. روز موعود ساعت ۹ صبح به خانهی ساعدی رفتم.
از سرودههای مشهور «احمد شاملو» یکی هم آن دو «شبانه»ای است که بعدها «اسفندیار منفردزاده» بر آنها موسیقی نوشت و ما آنها را با صدای «فرهاد مهراد» به یاد میآوریم.
غلامحسین ساعدی [گوهر مراد] و احمد شاملو [الف. بامداد]
پیشینۀ پیشکش کردن قصاید بلند و حتی دیوان اشعار از سوی شاعر به شاه و صاحبمنصبان، از زمان «فرخی سیستانی» و «فردوسی» و دیگر شاعران متقدم در تاریخ ادبیات ما ثبت شده و بر اهل کتاب روشن است.
از غلامحسین ساعدی، نوشتاری بلند در معرفی صمد بهرنگی وجود دارد که اولبار در اولین سال انتشار کتاب جمعه به سردبیری احمد شاملو با عنوان «رو در رو یا دوش به دوش» منتشر شد. [شماره ۶ پانزدهم شهریور ماه ۱۳۵۸ صفحۀ ۱۰ تا ۲۶]. بخش کوتاهی از این نوشته را با صدای خود او بشنوید که از همدل و همزبان خود میگوید:
گمشدهی لب دریا
نویسنده: دکتر غلامحسین ساعدی
تصویرگر: زمان زمانی
کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان ۱۳۴۸
خلاصه کتاب: صالح و پسر کدخدا با قایق کوچکی رفته بودند روی دریا نزدیکی ساحل؛ چرخ میزدند و هیزم جمع میکردند. شب قبل، دریا طوفان کرده بود و هیزم زیادی روی آب آورده بود. مشغول کار بودند که یکدفعه چشم صالح به ساحل افتاد. پسر کوچکی را دید که روی ساحل راه میرفت. آن دو، پسرک را به قایق آورده و با خود به آبادی بُردند.
در آبادی، همه از شکل و شمایل پسرک که رنگ چشمهایش هم با یکدیگر متفاوت بود، تعجب کرده بودند. بالاخره تصمیم میگیرند که «گمشدهٔ لب دریا» هر شب، مهمان یک خانواده باشد و . . .
مشخصات کتاب: نام کتاب: گمشدهٔ لب دریا
نویسنده: دکتر غلامحسین ساعدی
تصویرگر: زمان زمانی
موضوع: داستان
گروه سنی: ج (سالهای چهارم و پنجم دبستان)
قیمت: ٤٠ ریال
تعداد صفحات: ۴۵ صفحه
قطع کتاب: ۱۹ × ۱۹ سانتیمتر
تاریخ چاپ اول: ١٣۴۸
نوبت چاپ دوم: ١٣٥٧
شمارگان چاپ: ۳۰٠٠٠ نسخه
