مرضیه: جای تو خالی

مرضیه جای تو خالی

جای تو خالی
شعر: معینی کرمانشاهی
آهنگ: حبیب‌الله بدیعی
تنظیم آهنگ: فریدون ناصری
خواننده: مرضیه

بیا ببین چه شعله‌ها نشسته در وجود من
بیا ببین چه آتشی گرفته تار و پود من
ای شمعِ روشن، جای تو خالی
در خانه‌ی من، جای تو خالی
افتاده در پیمانه‌ی من، نگاه تو ای آشنایِ دل
دارد دل دیوانه‌ی من، بسی گفتُگو با خدایِ دل

به خلوتِ خیالِ من
به بزم شور و حالِ من
در عشق و مستی، تو آشفته‌گیسو
لِیلی‌صفت، مجنون‌پسندی
گه آتش و گاهی سِپندی

به خلوتِ خیالِ من
به بزم شور و حال من
تنها مهرَبان تویی
عشقِ جاوِدان تویی

* * *

داریوش: چی میشه (ترانه فیلم)

داریوش چی میشه

چی میشه (چی می‌شد)
شعر: ایرج جنتی‌عطایی
آهنگ: بابک بیات
خواننده: داریوش اقبالی
ترانه فیلم: شیر تو شیر

خسته و دربدر شهر غمم
شبم از هر چی شبه سیاه‌تره
زندگی زندونِ تلخ کینه‌هاست
رو دلم زخم هزار تا خنجره

چی می‌شد اون دستای کوچیک و گرم
رو سرم دستِ نوازش می‌کشید
بسترِ تنهایی و سردِ منو
بوسه‌ی گرمی به آتش میکشید

چی می‌شد تو خونه‌ی کوچیک من
غنچه‌های گل غم باز نمی‌شد
چی می‌شد هیچکسی تنهام نمی‌ذاشت
جز خدا هیچ کسی تنها نمی‌شد

من هنوز دربدر شهر غمم
شبم از هر چی شبه سیاه‌تره
زندگی زندونِ تلخ کینه‌هاست
رو دلم زخم هزار تا خنجره

♫  LP Cover  ♫

* * *

پوران: رقص کولی

پوران رقص کولی

رقص کولی
شعر: کریم فکور
آهنگ: انوشیروان روحانی
خواننده: پوران

عماد رام: پنجره (ترانه فیلم)

عماد رام پنجره

پنجره
شعر: شهیار قنبری
آهنگ: اسفندیار منفرد زاده
خواننده: عماد رام
ترانه فیلم: پنجره

♫  LP Cover  ♫

* * *
در بارهٔ «اسفندیار منفردزاده» در این سایت:

یادمان هفتاد سالگی «اسفندیار منفردزاده»

* * *

عارف: بهار دماوند

عارف بهار دماوند

بهار دماوند
آهنگ: زاون اوهانیان
خواننده: عارف
انتشار: ۱۳۴۵

می‌بینم بر سر سبزه‌ی صحرا
بنشسته کاکُلی همچو من تنها
صبا دیگر ندارد پیام شادی
ز دلهای پریشان نکرده یادی
آیینه‌ی چشمه‌ها، بی روی تو بشکسته
کوهِ سنگ، این دلِ بی‌تو تنها بنشسته
سایه‌های گل که گاهی بوده جای تو
داده چون من بوسه‌ها بر جای پای تو
بهار دماوند بی‌تو گُل ندارد
بی‌تو خاکِ صحرا لاله بر نیارد
بگرفته خوشه‌ها رنگ طلایی
همچو گیسوی او در دلربایی
تو ای کوه دماوند بی او چه سردی
چو من هرگز الهی عاشق نگردی
من و دل در انتظار، با اینهمه یادگار
شاید به یاد آوری عهد خود ای یار
پونه‌ی تازه دمیده بوی تو دارد
آهوی سُرمه‌کشیده بوی تو دارد
بهار دماوند بی‌تو گُل ندارد
بی‌تو خاک صحرا لاله بر نیارد

* * *

پوران: توبه

پوران توبه

توبه
کلام: معینی کرمانشاهی / خواننده: پوران
بر آهنگ: توبه / عبدالحیلم حافظ

* * *
نمونهٔ فارسی‌شدهٔ ترانه‌های مشهور

* * *

مرضیه: شب آمد

مرضیه شب آمد

شب آمد
شعر: عبدالرضا سحبان
آهنگ: علیرضا خواجه‌نوری
خواننده: مرضیه

شب آمد، شب آمد
لهیبِ تب آمد

زد آتش بر دل و جان من
چو دریا گشته دامان من
ز اشکِ چشمِ گریان من
دگر جانم بر لب آمد

شب آمد، شب آمد
لهیبِ تب آمد

نباشد در آسمان اختری
نه ماهی، نه مهرِ جانپروری
به جانم شراره‌ی آرزو
به دستم ز خونِ دل ساغری
ز هجرانِ ماهِ افسونگری
چو خارا دلش، رُخش چون پَری
دلا ترکِ این بی‌وفا کُن!

در این شام تیره همرازِ من
کنون گشته نغمه‌ی ساز من
بیا تا حدیثِ دل بشنوی
ز آهنگ و شعر و آواز من
بیا ای ترانه‌پرداز من
جفا تا به کی!؟ گُلِ ناز من
نگاهی تو بر آشِنا کُن

تو بنگر اشک و آه مرا
ببین شام سیاه مرا
بگو با من گناه مرا
خدایا باز شب آمد

شب آمد، شب آمد
لهیبِ تب آمد

* * *

گوگوش: نمیاد

گوگوش نمیاد

نمیاد
ترانه‌سرا: آرش سزاوار
آهنگساز: حسن شماعی‌زاده
تنظیم‌کننده: آندرانیک آساطوریان
انتشار: تابستان ۱۳۵۱

آسمون ابریه اما دیگه بارون نمیاد
صدای گریه بارون توی ناودون نمیاد
اون که من دوسِش دارم از خونه بیرون نمیاد
واسه‌ی این دلِ تنها دیگه مهمون نمیاد

نمیاد، نمیاد، نمیاد تا بدونه
جای خالیش تو خونه
واسه من یه زندونه
دیگه اون دوس نداره
واسه من گُل بیاره
روی موهام بذاره

یادمه روزی که آشنا شدیم
روزی که مثل دو غنچه وا شدیم
وقتی اون با بوسه لبهامو می‌بست
نمِ بارون رو لبامون می‌نشست

● ابتدا قرار بود ترانه‌ی «قلک چشات» سروده‌ٔ سعید دبیری بر روی این ملودی و با صدای گوگوش اجرا شود که این امر به دلایلی منتفی و اجرای آن با ملودی دیگری ساخته‌ی فریبرز لاچینی به سیمین غانم واگذار شد.

♫  LP Cover  ♫

* * *

ویگن: خواب ناز

ویگن خواب ناز

خواب ناز
ترانه‌سرا: پرویز وکیلی
آهنگساز: عطاالله خرم
تنظیم‌کننده: عطاالله خرم
خواننده: ویگن
انتشار: ۱۳۳۶

[دو زلفونت بُوَد تار رُبابُم
چه می‌خواهی از این حال خرابُم
تو که با مو سر یاری نداری
چرا هر نیمه‌شو آیی به خوابُم]

نیمه‌شب آیی به خوابم
پُرسی از حال خرابم
نرم و شیرین می‌نّهی پای
روی چشمان پُر آبم

می‌فشانی گیسوان بر چهره‌ی من
می‌گذاری خود سر من را به دامن
می‌ربایی بوسه‌‌ای شیرین ز رویَم
خود بَرآری در دل خواب، آرزویم

آه! در میان گریه می‌پرسی ز من از آن لب نوش:
«باز این تو هستی نازنینم کرده‌ای ما را فراموش»

چون ز خواب ناز دوشین سر بُرون آرَم سحرگاه
می‌کِشم با یاد تو از سینه‌ی افسرده‌ام، آه

عاشق دیوانه‌ی من با دل خونت چه سازم
بشنو این افسانه‌ی من تا شوی آگه ز رازم

نیمه‌شب در پرتو مهتاب رخشان
بینمت افسرده و خاموش و گریان
می‌کِشی چون سایه‌ای دامن به‌ سویم
خسته و آزرده می‌آیی به کویَم

آه! اشک سوزان از سر مژگان
به یاد من مَیفکن
آه! بگذر از افسانه‌ی من
عاشق من، عاشق من

گرچه پنهان گشته
رخسار تو از چشم تَر من
کِی روَد عشق تو بیرون
از دل غم‌پرور من

● نخستین اجرای این ترانه، خود دارای دو نسخه، یکی همراه با دکلمه‌‌ای (احتمالا با صدای فرورنده اربابی) یک رباعی‌ از  «باباطاهر» و دیگری بدون این دکلمه است.
● متن و ترانه برگرفته از: («کانال تلگرامی ترانه‌شناسی ویگن»)

* * *
♫  LP Cover  ♫

* * *

رامین ـ رامش: قسم به مهتاب

رامین رامش قسم به مهتاب

قسم به مهتاب
آهنگساز: عطاالله خرم
ترانه‌سرا: کریم فکور
خوانندگان: رامین و رامش
انتشار ترانه: پاییز سال ۱۳۴۴

رامین:
‌ز بس که دیده‌ام ز تو نامهربانی
جوانی‌ام شد هدر، حیف از جوانی

رامش:
مرا غمت کرده سیر از زندگانی
تو راز جان‌سوز من چرا ندانی؟

رامین: شنیده‌ام که داری قصد جدایی!
رامش: هرگز نبینی از من این بی‌وفایی

هم‌خوان:
قسم به آه سوزان، به اشک دیده
ما را خدا برای هم آفریده

رامین:
قسم به این آسمان، قسم به مهتاب
که برده چَشم مستت ز چشم من خواب

رامش:
به‌خاطر تو عهد یاران شکستم
از همه‌کس بُریدم، دل بر تو بستم

رامین: خدا من و تو از هم جدا نخواهد
رامش: اگر تو هم بخواهی، خدا نخواهد!‌

هم‌خوان:
قسم به آه سوزان، به اشک دیده
ما را خدا برای هم آفریده

● متن ترانه برگرفته از کانال: «دیسکوگرافی رامش»

* * *