شناسنامه ترانه‌ها

گمشده
خواننده: روانبخش

گریزان (رفتم)
شعر: ناصر صفاالهی
آهنگ: عطاالله خرم
خواننده: ویگن
انتشار: ۱۳۴۰

رفتم، رفتم
گریزانم از دیدارت؛ رفتم
پشیمانم از آزارت؛ رفتم
مکُن هرگز یاد مرا
برو، پیشم دیگر میا
مبَر نامم بهر خدا
شوی تا از دستم رها؛ رفتم

آزارت نمی‌کُنم دگر
بیهوده مکُن به من نظر
عشق من نمی‌دهد ثمر، رفتم
در گوشم مخوان فسانه‌ات
قلبم را مکُن نشانه‌ات
بگریزم ز دام و دانه‌ات، رفتم
من خود گرفتارم به رنج و حرمان
ز عشقت بگریزم زار و پشیمان
از عشق و شیدایی هستم گریزان

رفتم، رفتم
من فریاد قلب خویشم؛ رفتم
من سوز دلهای ریشم؛ رفتم
آواز من مشنو دگر
زند بر جان سوز و آذر
نوای حسرت‌زا بُوَد
ترانهٔ غمها بُوَد؛‌ رفتم

روز و شب چو بلبلی حزین
می‌سازم نوای دلنشین
می‌خوانم فسرده و غمین؛ رفتم
بیهوده نمی‌کُنم فغان
می‌سوزم ز سوز دیگران
در رنجم ز رنج این و آن؛ رفتم
نوای زار من از دل برخیزد
بنشیند گر بر دل شوری انگیزد
سرشک حسرت‌ها در سینه ریزد

● بر ملودی این آهنگ، ترانه‌ی «بیا» را با صدای ویگن و الهه بشنوید.

* * *
♫  LP Cover  ♫

* * *

اشاره
شعر: پرویز وکیلی
آهنگ: سورن
خواننده: روانبخش

دل من طاقت نداره
که کُند بر تو نظاره
به خدا در سینه لرزد
چو کُنی بر من اشاره

تو گلی، اشکت گلابم
چه شود آیی به خوابم
بنهی پا نرم و شیرین
تو به چشمان پُر آبم

چو نسیم گرم صحرا
سر شب آیم به باغت
به فغان آیم چو بلبل
چو ز گل گیرم سراغت

چو شود دلدارم همدم بیگانه
بزنم صد خنجر بر دل دیوانه
که به هوای یارم
دلِ شکسته‌ی من دگر نگیرد بهانه

* * *

اشک یتیم
ترانه‌سرا: کریم فکور
آهنگساز: انوشیروان روحانی
خواننده: عارف
ترانه فیلم: امشب دختری می‌میرد | ۱۳۴۸

امشب دختری می‌میرد
دنیا رنگ غم می‌گیرد
نالان از جهان بگریزد
چون گَرد از میان برخیزد

دل زین آشیان پَر گیرد
سوی آسمان پَر گیرد
من سر به دعا بگذارم
او را به خدا بسپارم

بسوزد از تب، چه گویم یارب!
به طفلی که مادر ندارد
بسوزد عالم که هرگز جز غم
شرابی به ساغر ندارد

امشب دختری می‌میرد
دنیا رنگ غم می‌گیرد
امشب مرغک بی‌مادر
از غم بال و پَر می‌ریزد
دنیا زهر خود در کامم
امشب تا سحر می‌ریزد

شنیدم این را که عرش اعلی
ز اشک یتیمان بلرزد!
بلرزد گردون، بسوزد دنیا
چو قلب پریشان بلرزد!

امشب دختری می‌میرد
دنیا رنگ غم می‌گیرد

♫  LP Cover  ♫

* * *

دوست دارم
شعر: عبدالله الفت
آهنگ: نیکوکار
خواننده:‌ روانبخش

خواب و خیال
شعر: نوذر پرنگ
آهنگ: عطاالله خرم
خوانندگان: رامین و گوگوش
ترانه فیلم: شب فرشتگان

گوگوش:
چون دو مرغ پَر سفیدِ عاشق شیدا
با دل هم قصه گفتند، قصه‌ی غم‌ها
رامین:
این دو روز آشنایی‌ پیچ و خم داره
روز شادی، روز حسرت، روز غم داره

همخوان:
این چند روز دنیا مثل خواب و خیاله!
هر نقشی آدم می‌زنه، نقش بر آبه!

رامین:
این دو روزِ عمر رنگین
روزی شاد و روزی غمگین
آری، بُوَد این قصه شیرین
گوگوش:
غنچه‌های آشنایی
پا گرفت و دلربا شد
قلبشان با شور و شادی
با محبت آشنا شد
آری، بُوَد این قصه شیرین

همخوان:
این چند روز دنیا مثل خواب و خیاله!
هر نقشی آدم می‌زنه، نقش بر آبه!

گوگوش:
هرکسی را همدمی
رانَد از دلش غمی
آشنایی دارد آدمی
رامین:
چند روز عمر ما
باشد همچون رویا
زیباترین رویاها!

همخوان:
این چند روز دنیا مثل خواب و خیاله
هر نقشی آدم می‌زنه، نقش بر آبه!

♫  LP Cover  ♫

* * *

ریکا
شعر: کریم فکور
آهنگ: محلی مازندرانی
تنظیم آهنگ: عماد رام
خواننده: گوگوش
انتشار: ۱۳۴۴

علی‌بابا
ترانه‌سرا: پرویز وکیلی
آهنگساز: عطاالله خرم
ترومپت: منوچهر بیگلری
خواننده: ویگن
انتشار: ۱۳۳۷

آه، معشوق تو کنیزکی چون ماه است!
آه، کِی تو را در حریم آن گُل راه است؟!
تو که عاشق بی سر و پایی
بدان که فنای وفایی!

گل ناز تو در حرمسرا
دل خواجه رُبایَد، تو اسیر بلا
دیوانه‌ی رسوا، علی بابا
ز چه رو بنشستی به امید وفا؟

به (چه) شب‌ها که تنها
سر شوریده را بر خاک رَه می‌‌گذاری
به غیر از مرغ شب کِی همدمی داری؟

نبینی تو او را
مگر یک شب به (ز) شب‌ها که در خواب تو آید
ولی کِی همچو رویا لحظه‌ای پایَد؟
. . .
. . .

● چهار ورژن از این اثر که علاوه بر تغییرات جزئی در متن ترانه، در سازبندی‌، نحوه‌ی اجرا و تحریرهای مورد استفاده خواننده، باهم تفاوت دارند.
● متن و ترانه‌ها برگرفته از: («کانال تلگرامی ترانه‌شناسی ویگن»)

* * *
♫  LP Cover  ♫

* * *

چهره عشق
ترانه‌سرا: ابوالقاسم زارعی
آهنگساز: حسن لشگری
خواننده: عارف
انتشار: ۱۳۴۸

آن شب، ندانسته گفتم غم دل، تو را
غمگین شدی اشکت از مژگان چکید!
شد چشمه‌ی جوشان چشمان زیبای تو
قطره‌های ژاله بر دامان چکید!

آزرده از رنجم شدی
شد گونه‌ی همچون گُلت از اشک چشمان تو تَر
دیگر نگویم راز خود
خواهم نبیند چشم من آزرده‌ات بار دگر!

دیگر نگویم من با تو غم دل را
جانم چه پرسی از روز و روزگارم
بگذار به دل‌، غم‌های من باشد نهان!

بهتر که راز دل با تو، من نگویم
تا همچو گل، خندان باشی در کنارم
ترسم شوی بار دگر آزرده‌جان!

♫  LP Cover  ♫

* * *

عیادت
ترانه‌سرا: پرویز وکیلی
آهنگساز، نوازنده گیتار و آواز: ویگن
تنظیم‌کننده: عطاالله خرم
انتشار: ۱۳۳۷

(شعر ترانه در اجرای اول)

در شب بیماری من، آن که چون بختم رمیده
می‌رسد از ره پریشان، چاک پیراهن دریده
می‌نشیند در کنارم، می‌دمد سپیده
خم شود بر بالینِ من چون شاخه‌ی گل خمیده

آن که بُرده رنج بسیار از پی آزردن من
این زمان لرزد دلِ او از خیالِ مُردن من

گویم: «ای مَه تا سپیده دمد، از وفا بنشین کنارم
گو چه حاصل گر نشینی دمی بعد مرگم بر مزارم»

گویمش ای نازنینم خوش نشستی در کنارم
کرده‌ای از من عیادت، ای طبیب غمگسارم
سر به دامن تو امشب سوزد از آتش تن من
ابر چشمم می‌فشاند ژاله‌ها بر دامن من

آن که بُرده رنج بسیار از پی آزردن من
این زمان لرزد دلِ او از خیالِ مُردن من

(اجرای دوم با تغییراتی در بعضی ابیات)

در شب بیماری من، آن که چون بختم رمیده
می‌رسد از ره پریشان، چاک پیراهن دریده
می‌نشیند در کنارم، گویی بنشیند سپیده
سر به بالینم گذارد چون شاخه گل خمیده

آن که بُرده رنج بسیار از پی آزردن من
این زمان لرزد دلِ او از خیالِ مُردن من

گویم: «ای مَه تا سپیده‌دمان، از وفا بنشین کنارم
گو چه حاصل گر نشینی دمی بعدِ مرگم بر مزارم»

گویمش: ای نازنینم! خوش نشستی در کنارم
کرده‌ای از من عیادت، ای طبیب غمگسارم
سر به بالین تو امشب، سوزد از آتش تن من
اشک چشمانت ببارد ژاله‌ها بر دامن من»

آن که بُرده رنج بسیار از پی آزردن من
این زمان لرزد دلِ او از خیالِ مُردن من

♫  LP Cover  ♫

* * *