«سعید دبیری» به عنوان ترانهسرا کارنامهی پُر و پیمانی دارد. ترانههایش در کیفیت هم متنوع است. از زمستون [افشین مقدم]، فرنگیس [سیاوش قمیشی]، قلک چشات [سیمین غانم]، پرنده [گوگوش]، تا ترانهی «دوستت دارم» با صدای سوسن که به قول خودش «قافیه مافیه هم نداشت!» داستان چگونگی سرودن این ترانه را از زبان خود او بشنوید.
گفتهاند: گردو، گرد است؛ ولی هر گردی گردو نیست. حالا حکایت شعر ترانهی «زمستون» است با صدای «افشین مقدم»، که نه تنها در بعضی از صفحههای فیسبوکی، که دیدم در یکی از سایتهای تخصصی موسیقی هم نوشتهاند: ترانهسرا: مهدی اخوانثالث!!
بعد از ترانههای «زمستان» [اخوانثالث] که در پُست دیروز گذاشتم [در اینجا]، گفتم بد نیست امروز هم مجموعه ترانههای «زمستون» را بگذارم. بهرحال اینهم «زمستان» است، گرچه شعرش از «اخوانثالث» نیست.
«افشین مقدم»، از اعضای گروهی بود که در شروع فعالیت هنری خود، از جمله همراه با «داریوش اقبالی» و «کیوان» همخوانی میکرد. «داریوش» با کشف و ورود به مثلثی که ترانهسرایش «ایرج جنتیعطایی» و آهنگسازش «بابک بیات» بود، راه خود را از گروه جدا کرد و با اجرای ترانههایی که از جنس دیگر بود شهرت یافت.
نام «کیوان» را ازدواج او با «نادیا» که از رقصندهی معروف آن سالها بود سر زبانها انداخت، و «افشین مقدم» با اتفاق تصادف در جادهی شمال ایران که منجر به مرگ او شد.
از مجموعهٔ چند ترانهٔ مستقلی که «افشین» خوانده بود، دو ترانه، بیش از دیگر خواندههای او شهرت یافت. «آخرین طبیب»، که سالها بعد، «مهستی» آن را بازخوانی کرد و دیگری ترانهی «زمستون» با شعری از «سعید دبیری» و آهنگی از «سیاوش قمیشی».
از اتفاق منجر به مرگ خواننده که دلیل تاثر و توجه بیشتر مردم به ترانهی «زمستون» شد بگذریم، تنظیم درخشان «واروژان» از آهنگ این ترانه نیز دلیلی بر ماندگاری آن شد. آنچنان که بعدها مورد استقبال خوانندگان دیگر هم برای اجراهای دوباره قرار گرفت.
* * *
زمستون
شاعر: سعید دبیری
آهنگ: سیاوش قمیشی
تنظیمکنندهٔ آهنگ: واروژان
ترانهخوان: افشین مقدم
زمستون، تنِ عریونِ باغچه چون بیابون
درختا، با پاهای برهنه زیر بارون
نمیدونی تو که عاشق نبودی
چه سخته مرگِ گل برای گلدون
گل و گلدون چه شبها نشستن بیبهانه
واسه هم قصه گفتن عاشقانه
چه تلخه، چه تلخه، باید تنها بمونه قلب گلدون
مثل من که بیتو نشستم زیر بارونِ زمستون
زمستون، برای تو قشنگه پُشتِ شیشه
بهاره زمستونها برای تو همیشه
تو مثل من زمستونی نداری
که باشه لحظهی چشمانتظاری
گلدون، خالی ندیدی نشسته زیر بارون
گلای کاغذی داری تو گلدون
تو عاشق نبودی ببینی تلخ روزای جدایی
چه سخته، چه سخته بشینم بیتو با چشمای گریون
* * *
دوستت دارم
شعر: سعید دبیری
آهنگ: فتحالله ریاحی
خواننده: سوسن
دوسِت دارم میدونی که این کار دله
گناهِ من نیس، تقصیر دله
عشقِ تو دیوونم کرده، بیآشیونم کرده
نام تو نازنینم ورد زبونم گرده
عشقِ تو نازنینم شبگرد کوچههام کرد
تو میدونی فدات شم قلبت باهام چها کرد
این بازیِ زمونهس، آخه منم جوونم
همه میگن: «دیوونهس!» اینو خودم میدونم
همه میدونن که عاشقی کار دله
گناه من نیس، تقصیر دله
عشقِ تو دیوونم کرده، بیآشیونم کرده
نام تو نازنینم ورد زبونم گرده
♫ LP Cover ♫
* * *
حکایت ترانهی «دوستت دارم» به روایت «سعید دبیری»
* * *
یادمان «سوسن» به روایت «راوی حکایت باقی»
* * *
قلک چشات
شعر: سعید دبیری
آهنگ: فریبرز لاچینی
خواننده: سیمین غانم
تو همونی که تو رویام تو رو من خواب می دیدم
تو چشات آسمون و آفتاب و مهتاب میدیدم
زلفاتو شب میخره تا توی اون لونه کُنه
مث من صد تا دلو عاشق و دیوونه کُنه
تو اونی، همونی
از تو قُلکِ چشات، سکههای رنگارنگ
میریزه روی هوا با صدای خندههات
میشه از ستاره پُر آسمونِ رو سیا
تو اونی ، همونی
تو همونی اگه شب قصه بگی
چشم بیخوابمو پُر خواب میکُنی
تو همونی اگه با من بمونی
منو از آرزو سیراب میکُنی
تو اونی، همونی
♫ LP Cover ♫
* * *
عزیزم (با صدای امیر رسایی)
شعر: سعید دبیری
تنظیم آهنگ: محمود قراملکی
خواننده: بتی
عزیزم! جونم عزیزم! آه عزیزم!
واست جدایی چه آسونه!
شب کودکم نمیخوابه، مثل دلم بیتابه
عروسکش رو تاقچه مُرده، شیشهی چشماش پُر آبه
خاموش و سرده گهواره، از این جدایی بیزاره
عزیزم! جونم عزیزم! آه عزیزم! واست جدایی چه آسونه
عزیزم! عمر کوتاهِ غم دنیا رو کوچولوی من چه میدونه
چشام تا صبح رو دیواره، قاب عکست بیداره
دستای سردم از اشکام مرواریدِ غم بر میداره
پیرمردِ صبح روی ابر جای پاهاشو میذاره (!)
♫ LP Cover ♫
* * *
دختر چوپان
شعر: سعید دبیری
آهنگ: عطاالله خُرم
خواننده: عهدیه
* * *
♫ LP Cover ♫
* * *
کار و کسب و مشاغل در ترانههای ایرانی
* * *
عشق و عاشقی کهنه شده
شعر: سعید دبیری
آهنگ: فریبرز لاچینی
خواننده: استیو مایک
قصه غصهها
ترانهسرا: سعید دبیری
آهنگساز: جمشید زندی
تنظیمکننده: گروه گلدن رینگ
خواننده: عارف
انتشار: ۱۳۴۸
بشنو از سرداب قلبم قصههای غصههایم
سینهام غمگین از این گریههایم
آه، چشمان من شد دریای غم
آه، غصهها با من چها کرد!
قلب من، خاموش و پُر درد
چون سکوت درهها، سرد
هر دری را من زدم با قلب خسته
در به رویَم گشته بسته، گشته بسته!
قصهی این غصههایم ای خدا پایان ندارد!
سینهام غمگین هر دَم غم میبارد!
. . .
. . .
(سینهی غمین من، سامان ندارد
از چه رو در آسمان ابر من باران نبارد؟!
در شبستان غمین سینهام، قلبم
مُردههای آرزو را میشمارد
من که دانم ای خدا
قصهی این غصهها پایان ندارد)
. . .
♫ LP Cover ♫
* * *
دل من گریه نکن
ترانه سرا: سعید دبیری
آهنگساز: پرویز مقصدی
خواننده: گیتی پاشایی
اجرا: ۱۳۵۰
میریزه برگای زرد روی سنگفرشای سرد
یاد اون روزا میام، روزای بیغم و درد
لبامون خنده میکرد مثل خورشید بهار
دلامون یه پارچه عشق، چشامون تا صبح بیدار
کی میدونست دل ما جدا میشه
تو میری، قلب تو بیوفا میشه
کی میدونست دل عاشق میمیره
غم میره تو دلش لونه میگیره
دل من گریه نکُن برای روزای خوب
میدونی هر آفتابی دوباره میشه غروب
♫ LP Cover ♫
* * *
شب من
ترانه سرا: سعید دبیری
آهنگساز: فریدون خشنود
تنظیم کننده: محمد اوشال
خواننده: گیتی پاشایی
اجرا: ۱۳۵۲
شب من، شب تو فاصلهشون زیاده
شب تو قشنگه،
بیتو به شبهای من خدا سیاهی داده
شب من یه انتظار تلخه میون اتاقی مثل زندون
امیدِ یه صبح با تو بودن
دو چشم همیشه بیتو گریون
تو مرد قصههامی، اون که میخوام همونی
ای که به جز دل من با همه مهربونی
مثل رنگ چشمات سیاهه شب من
وقتی با من نمونی
تو قصههای خوب عاشقانه
اسمتو همیشه خونده بودم
کاشکی من کتاب اسم تو رو
نخونده، یه شب سوزونده بودم
. . .
. . .
♫ LP Cover ♫
* * *