در دههی هفتاد خورشیدی در ایران «موسسۀ فرهنگی ابتکار» به مدیریت ابراهیم زالزاده با برخورداری از همراهی نویسندگانی از جمله احمد شاملو، بابک بیات (آهنگساز) و گروهی از هنرمندان صداپیشه چند مجموعهی شنیداری در معرفی شعر جهان و ادبیات کودک منتشر کرد. داستان طوطی و بازرگان برگرفته از مثنوی مولوی به تلخیص و بازنویسی «م. آزاد» از جمله آن آثار است.
پیشینهی سرودهای انقلابی ـ مردمی در ایران به دههی پنجاه خورشیدی میرسد. اشعاری که بیشتر توسط زندانیان سیاسی سروده و بر ملودی یا آهنگ ترانههای مشهور اجرا میشد. بعد از انقلاب سال ۵۷ در ایران پنج خیزش مردمی رخ داد که برخی از آنها سرود یا ترانهی خود را داشت.
پیشینهی ترانهی بلا چاو (Bella ciao) به سالهای پایانی قرن نوزدهم در ایتالیا میرسد. این ترانه را کارگران فصلی مزارع گندم و زنان دهقان در شالیزارها زمزمه میکردند و مضمون آن جوانی زودگذر و سختی کار در مزرعه بود. بلا چاو بار دیگر در زمان جنگ جهانی دوم توسط پارتیزانها و مخالفان فاشیسم در ایتالیا احیا شد و این بار با مضمون مقاومت و مبارزه در راه آزادی.
عطاالله خرم در مقام آهنگساز با بسیاری از ترانهسرایان دوران خود همکاری داشت و خوانندگان مشهوری کارهای او را اجرا کردهاند. در آن سالها اما ترانههایی که او بر سرودههای پرویز وکیلی و صدای ویگن ساخت از محبوبترین و در سالهای بعد مشهورترین آثار او به حساب میآیند.
در جهان موسیقی اما گاهی آهنگ ترانهای چنان از حسن استقبال عمومی برخوردار میشود که در کشورهای دیگر هم ترانهسرایی به زبان خود شعری بر همان آهنگ میگذارد و خوانندهای آن را اجرا میکند. این ترانهها نزد اهل موسیقی Cover نامیده میشود.
امروز ششم مرداد ماه، سالگشت زادروز شهیار قنبری، ترانهسرای معاصر است. مجموعه دکلمههایی از ترانهسرودههایش را با صدای شاعر، و چند خاطرهی جالب از همکاریهایش با آهنگسازان بنام و خوانندگان نامآشنا بشنوید.
