شاپرک کوچولو
کلام: شهیار قنبری / خواننده: گوگوش
بر آهنگ: Mere Lal Aaj Tera Janam Din Hai / Lata Mangeshkar
شاپرک کوچولو
ترانهسرا: شهیار قنبری
آهنگساز: Laxmikant-Pyarelal
خواننده: گوگوش
ترانه فیلم: همای سعادت
پسرم، پسرم!
گریه کردن برات زوده
مرغکم، کودکم!
امروز روز شادی بوده
رو شونهات دوتا فرشته
از تو میخوان بخندی
ای از جون عزیزتر
فدای تو، دل مادر!
گریه نکُن ای ناز من
دیگه گریه نکُن!
خورشید خانوم
از آسمون میگه گریه نکُن!
بخند، بخند قند عسل، آروم نشین
از چشمات این گُل اشکو بچین
از حال من و تو دیگه کسی خبر نداره
مث ما، خدا هم میگه دنیا کارش زاره
تو اگه نخندی، دیگه روز ما هم تاره
شیرینزبون، شادیکنون آوازی بخون!
بیا بیا شاپرک کوچولو
در گوش من از شادی بگو!
داره میباره بارون طلا برات از ابرا
جشن تو مبارک، خندون باشی در این دنیا
رو شونهات دوتا فرشته
از تو میخوان بخندی
میبینم لباس دومادیت هم یه روز بر تن
مث من میکنی واسه بچهات شمعی روشن!
● در سال ۱۳۴۹ پروژهی نخستین فیلم مشترک سینمای ایران و هندوستان به نویسندگی «سعید مطلبی»، کارگردانی »تاپی چاناکیا»، تهیهکنندگی »عباس شباویز» و با حضور «محمدعلی فردین» کلید خورد. این فیلم که در سینمای هند با نام Subah-O-Shaam اکران شده بود، در ایران با نام «همای سعادت» روی پردهی سینما رفت.
طبق رسوم آن سالها که در زمان دوبله، ترانهها را نیز با شعری فارسی و خوانندهای ایرانی جایگزین میکردند، به دعوت و انتخاب مرحوم فردین اجرای ۳ ترانه از این فیلم به «گوگوش» که پیشینهی حرفهای در اجرای ترانههایی در سبک و سیاق هندی داشت، واگذار شد. ملودی این اثر برگرفته از ترانهی Mere Lal Aaj Tera Janam Din Hai میباشد که با صدای Lata Mangeshkar در این فیلم اجرا شده است. (برگرفته از: کانال تلگرامی ترانهشناسی گوگوش)
* * *
♫ LP Cover ♫
* * *
نمونهی فارسی شدهی ترانههای مشهور
* * *
مبخشا
ترانهسرا: تورج نگهبان
آهنگساز: افشین مقراضی
خواننده: عارف
انتشار: ۱۳۴۹
نیا دیگر به دیدارم
میاندیش از شب تارم
گنهکارم، گنهکارم
گناهم را مبخشا، مبخشا!
مگو با این دل زارم
شبی را چون به روز آرم
نیا هرگز به دیدارم
گناهم را مبخشا، مبخشا!
بسوزان آن چنان تا قلب من آتش بگیرد!
ولی هرگز مخواه این عاشقی پایان پذیرد!
مخواه از من خدا را بَرم از دل وفا را
من که خود غرق گناهم
پیش رویَت روسیاهم
بعد از این دهد غم تو
پناهم، پناهم
● متن و ترانه برگرفته از کانال: «ترانهشناسی عارف»
* * *
♫ LP Cover ♫
* * *
داغ بوسه
شعر: پرویز وکیلی
آهنگ: سورن [الکساندر مایلیان]
خواننده: ویگن
ترانه فیلم: آتش و خاکستر (۱۳۴۰)
بازآ که بیخبر با هم سفر کنیم
همچون پرندهها دوباره نغمه سر کنیم
دلهای خفته را ز عشق هم خبر کنیم
نام تو قصهی شیرین لب من
چشمت ستاره و مهتابِ شب من
بازآ به پای گُل غوغا به پا کُنیم
گلهای پونه را ز سبزهها جدا کُنیم
بازآ به بوسهها لبِ هم آشنا کُنیم
یک شب بسوزی آخر بال و پَر من
افشان کُنی به مویت خاکستر من
* * *
پانویس:
از دیگر ترانههایی که ویگن در فیلم آتش و خاکستر (۱۳۳۹) اجرا کرد یکی هم ترانهی سرگذشت است. در اینجا بشنوید.
* * *
شِکوهٔ دل (قصهٔ دل با که گویم!؟)
ترانهسرا: رضا شمسا
آهنگساز: اونیک
خواننده: گوگوش
ترانه فیلم: گناه زیبایی، محصول پاییز ۱۳۴۸
شِکوهی دل، قصهی دل با که بگویَم؟!
چارهی غم از که بجویَم؟!
دل، بهخدا مهر و وفا از کس ندیده
در غم او، دل چه کشیده!
دیده به رَه، منتظرم تا او بیاید
تا که مگر غم به سر آید!
قسمت من در این جهان، درد و بلا شد
کِی دلم از غصه رها شد؟!
دل چه کُند در غم او غیر صبوری؟
میکُشدم این دوری!
شِکوهی دل، قصهی دل با که بگویم؟
از که درمان بجویَم؟!
♫ LP Cover ♫
* * *
دختر دریاها
ترانهسرا: علیرضا طبایی (شهرام)
آهنگساز: حسن لشگری
تنظیمکننده: واروژان
خواننده: عارف
انتشار: ۱۳۴۹
کی بود، کی بود، کجا بود
با من چه آشنا بود!
فرشته بود، بلا بود
دختر دریاها بود!
هر کی که بود
چشاش چه مهربان بود
همرنگ آسمان بود
موهاش رنگ طلا بود
بلا بود، بلا بود
. . .
. . .
یک شب اومد به خوابم
منو بُرد، کجا برد؟
تو ابرا، تو نورها
قصر بلورینم داد، باغهای رنگینم داد
از اون شب
فرشته شد، حور شد
ستاره شد، نور شد
چراغ محفلم شد، بهونهی دلم شد
. . .
. . .
آخ چی بگم، یه روزی
چه روزی؟
دیوه اومد ما رو دید
گلهای شادی رو چید
جفا کرد، جفا کرد
ما رو ز هم جدا کرد
از اون شب
خندهها از لبم رفت
ستارهی شبم رفت
نمیدونم کجا رفت
ستاره شد، هوا رفت
. . .
♫ LP Cover ♫
* * *
چوپان
ترانهسرا: پرویز وکیلی
آهنگساز: عطاالله خرم
خواننده: ویگن
انتشار: ۱۳۳۷
به روی تپهها چوپان
شده آشفته و حیران
میان گلّه، سرگردان
در دشت و صحرا
به لب دارد نیِ محزون
دلش باشد از غصه خون
سرش شوریده چون مجنون
بی یار و تنها
به دشت و صحرا ز سوز غمها
نِی چوپان کُند فغانها
امان ز جور آسمانها
چوپان بینوا
خواهد دلت چرا دختر کدخدا
تو کجا، او کجا؟
کُنَد هر زمان شِکوهها با خدایش
رسد تا به گوش فلَک شِکوههایش
چوپان بینوا
خواهد دلت چرا دختر کدخدا
تو کجا، او کجا؟
● متن و ترانهها برگرفته از: («کانال تلگرامی ترانهشناسی ویگن»)
* * *
♫ LP Cover ♫
* * *
یارم بیا
خواننده: روانبخش
دیشب خواب تو را دیدم (با صدای گوگوش)
شعر: پرویز وکیلی
آهنگ: پرویز مقصدی
خواننده: عارف
ترانه فیلم: سلطان قلبها
دیشب خواب تو را دیدم
چه رویای پرشوری
انگار که توی خواب دیدم
تو سالها از من دوری
تو را توی باغی دیدم
که سر تا سر خزان بود
هزارون چشم پُر ز اشک
به طاقِ آسمون بود
مثالِ عکسِ قرصِ ماه
میونِ آب نشستی
تا دست بُردم بگیرمت
پُر چین شدی، شکستی
آه ای فلک نفرین به تو
ببین چه میکشم من
جدا از آن مهر آفرین
میونِ آتشم من
* * *
ترانههای فیلم «سلطان قلبها» در بخش «شناسنامه ترانهها»
● عهدیه: لالایی
● عارف: ماشینسواری
● عارف: خواست خدا بوده
● عارف: روز جدایی سر میاد
● عارف ـ یه دل میگه برم، برم
● عارف: دیشب خواب تو را دیدم
● عارف ـ عهدیه: سلطان قلبم کجایی
● عارف ـ عهدیه: وقتی برات نخواد خدا
● عارف ـ عهدیه: یک شب، یک روز، یک ماه، یک سال
● مجموعه ترانههای اجرا شده در فیلم سلطان قلبها
● مجموعه ترانههای بازخوانیشدهی فیلم سلطان قلبها
* * *
داغ بوسه
شعر: پرویز وکیلی (؟)
ارکستر: سورن (؟)
خواننده: ویگن
مرا نمیبینی
تو را نمیبینم
میان ما چرا حسد کُنَد این آتش غم بر پا؟
دل تو چون رضا شود که شوم اسیر این غمها؟
منم همان که بودهای همیشه غمخوارم
منم همان که تا ابد با تو وفادارم
بر تو نمیگیرم، که خود گنهکارم
چون به لب از بوسهی تو داغ گُنَه دارم
● از آنجایی که ترانهی دیگری با نام «داغ بوسه» توسط ویگن اجرا شده است [در اینجا]، در اکثر منابع، اشتباهاََ اطلاعات مربوط به آن ترانه برای این اثر در نظر گرفته شده است.
● متن ترانه و توضیح برگرفته از: («کانال تلگرامی ترانهشناسی ویگن»)
* * *
زیباتر از گل
شعر: شهر آشوب [محمود ثنایی]
آهنگ: گلشن راد
خواننده: روانبخش