
کولی (دختر کولی) [+]
شعر: محمدعلی شیرازی
آهنگ: انوشیروان روحانی
خواننده: عهدیه
ترانه فیلم: روسپی [+]
♫ LP Cover ♫
* * *

قصه دلها (بی تو هرگز) [+]
شعر: محمدعلی شیرازی
آهنگ: انوشیروان روحانی
خواننده: عهدیه
ترانه فیلم: روسپی [+]
هرگز، هرگز، هرگز بیتو نمیخندم
بیتو بر دل عشقی هرگز نمیبندم
خدا، خدا، خدایا
اگر به کام من جهان نگردانی، جهان بسوزانم
اگر خدا، خدایا مرا بگریانی، من آسمانت را به غم بگریانم
منم که در دل ز نامرادی فسانهها دارم
منم که چون گل شکفته بر لب ترانهها دارم
هرگز، هرگز، هرگز بیتو نمیخندم
بیتو بر دل عشقی هرگز نمیبندم
تو بیا فروغ آرزوها، که رنج جستجو را پایان تویی
تو بیا که بیتو آه سردم، که بیتو موج دردم، درمان تویی
منم که در دل ز نامرادی فسانهها دارم
منم که چون گل شکفته بر لب ترانهها دارم
هرگز، هرگز، هرگز بیتو نمیخندم
بیتو بر دل عشقی هرگز نمیبندم
♫ LP Cover ♫
* * *

مادر
شعر: معینی کرمانشاهی
آهنگ: انوشیروان روحانی
خوانندگان: عارف و عهدیه
* * *
نام و یاد «مادر» در ترانههای ایرانی
* * *

دوستت دارم مادر
هدیه «بنگاه اعانه ملی» به مناسبت روز مادر
شعر و آهنگ: هوشنگ شهابی
خوانندگان: ناصر صبوری ـ گیتی پاشایی
در آن سالها که ۲۵ آذر ماه هر سال «روز مادر» بود، فروشگاه و موسساتی بودند که در مناسبتهای مختلف برای تبلیغ و شناساندن بیشتر خود به مشتریان صفحهٔ گرام هدیه میدادند. از آن جمله «بنگاه اعانه ملی» که بلیطهای بختآزمایی میفروخت؛ و این صفحه گرامافون. ترانهای با همخوانی «ناصر صبوری» و «گیتی پاشایی» به مناسبت «روز مادر» در ایران.
* * *
دوستت دارم مادر
هدیه «بنگاه اعانه ملی» به مناسبت روز مادر
شعر و آهنگ: هوشنگ شهابی
خوانندگان: گیتی پاشایی، ناصر صبوری
اجرا: ۱۳۵۱
ای که کلید بهشت بُوَد به زیر پایت
ای هستیآفرینم شوم فدایت
دوستت دارم ای مادر تا بی نهایت!
روزت مبارک، مبارک مادر!
روزت مبارک ، مبارک مادر!
دوستت دارم ای مادر
دوستت دارم ای مادر
ای تا سحر نخفته شبها تو بر سر من
چشمم بُوَد ز رویت همیشه روشن
دوستت دارم ای مادر تا بی نهایت!
روزت مبارک ، مبارک مادر
* * *
نام و یاد «مادر» در ترانههای ایرانی
* * *

زمانی هم بود که صاحبان صنایع، بانکها و فروشگاههای بزرگ در ایران در سپاسمندیشان به مشتریان خود صفحهٔ گرامافون هدیه میدادند. «افسانه قو» با صدای «آرتوش» سفارش کارخانه «روغن نباتی قو» بود که به خریداران هدیه میشد. شعر ترانه از «پرویز وکیلی« و آهگنش از ساختههای «پرویز مقصدی» بود.
افسانه قو
شعر: پرویز وکیلی
آهنگ« پرویز مقصدی
خواننده: آرتوش
یکی قو آمد از آغوشِ دریا
به سوی ساحلی سرسبز و زیبا
نشست و ناله کرد غمگین و خسته
با اشکِ چشمها شُست آبِ دریا
نوایش، نوایی غمافزا
اسیر هیاهوی دریا
من آن قوی گمکرده جُفتم
شنیدی تو دریا چه گفتم؟
ندیدی کجا رفت؟
نگفتی چرا رفت؟
تو بوی بیوفایی را ندیدی؟
به ساحل جای پایی را ندیدی؟
خروش از سینهی دریا برخاست
که: قو نیلوفر سیمین دریاست
بدین سیمینتنی و دلربایی
نگردد او به گرد بیوفایی
♫ LP Cover ♫
* * *

نشون به اون نشونی
شعر: عبدالله الفت
آهنگ: حسن لشگری
خواننده: الهه

یاد اون روزهای خوب
ترانهسرا: بامداد جویباری
آهنگساز: محمود قراملکی
خواننده: امیر رسایی
اجرا: ۱۳۵۰
میدونم حرف اونو گوش میکُنی
منو آخر تو فراموش میکُنی
میدونم در دل شبهای فراق
چراغ بوسه رو خاموش میکُنی
یاد اون روزای خوب دلمو خون میکُنه
اشک چشمم ای خدا کار بارون میکُنه
کاش اون اخما، خندهها یادم میرفت
هر چه بوده بین ما، یادم میرفت
کاش نمیافتاد چشمات تو چشَم
کاش میدونستی ز غم چه میکشم
یاد اون روزای خوب ، دلمو خون میکُنه
اشک چشمم ای خدا کار بارون میکُنه
* * *

راز دل
ترانهسرا: علیرضا طبائی (شهرام)
آهنگساز: زاون اوهانیان
خواننده: ویگن
انتشار: ۱۳۴۸
میرقصد همهشب با آهنگ نسیم
تصویر تو در نگاهم
نور خاطرهها تابَد بار دگر
بر این شبهای سیاهم
هرشب به مستی، ساز دل من
آرَد به لبها راز دل من
آن یادگاران گم گشته دگر در خاطر زمانه
در این شب غم تنها شدهام با عشق جاودانه
باشد همهشب، چشمم به رهَت
شاید یک شب بیایی!
تا خنده زنَد بر چهرهی ما
گُلهای آشنایی!
هرشب به مستی، ساز دل من
آرَد به لبها راز دل من
* * *

شیراز
ترانهسرا: محمدعلی شیرازی
آهنگساز: پرویز مقصدی
خواننده: عارف
انتشار: ۱۳۴۸
در همهجا خوشدل از یاد شیرازم
من که ای شیراز بر تو مینازم!
آرزو دارم به دل کز سفر آیم
تا در آغوشت آشیان سازم
شهر من ای گلشن آشناییها
آشنایی با روشناییها
میرسد روزی به سر، قصهی تلخ
این جداییها، این جداییها
میدانم اکنون در نسیم تو
پُر شده عطر مستی بخش هر بُستان
میدانم آری، چشمه سر داده
نغمه در دامن سرسبز کوهستان
هر لحظه من یاد توام، ای شهر جادویی!
دور از تو من چون مرغکی سرگشتهام گویی!
● ابتدا بر روی این ملودی ترانه «شهر من» با صدای عارف اجرا شده بود. [در اینجا بشنوید.]
* * *

مست مستم کُن
کلام: شهیار قنبری / خواننده: گوگوش
بر آهنگ: Lata Mangeshkar / Chhod Mera Haath Mujhe Peene De
ترانهسرا: شهیار قنبری
آهنگساز: Laxmikant-Pyarelal
خواننده: گوگوش
ترانه فیلم همای سعادت
تا سحر با مِی مست مستم کُن که دلم تنگه!
بی مِی و مستی، دنیا بیرنگه
مست مستم کُن، که دلم تنگه!
جا گرفته غم، توی سینه
بیزارم از دنیا که چه ننگینه
لحظهی مستی، خوب و شیرینه!
امشب با این جام شراب
میبَرم از خاطر، اینهمه عذاب
نمیکِشم عذاب و رنج دیگه شب در خواب!
صبح که بیدار شم، دیگه باز رسوام
میمیره رویا، میبینم تنهام!
من تشنهلب، تو بیقرار
منم جامی شکسته دست روزگار
غم یه کوهه سرنوشتم غم و اندوهه!
بیا که مِی بنوشیم، آخه دلگیرم
من بی مستی، دیگه میمیرم!
دنیا پُر از بیرنگیها
مینوشم تا بشم از درد و غم، جدا
مُرده صدا
مُرده صدا در منِ تنها!
تا سحر از مِی، منو دریا کُن!
قفل تنهایی از دلم وا کُن!
جا گرفته غم، توی سینه
بیزارم از دنیا که چه ننگینه
این سرمستی، خوب و شیرینه!
● در سال ۱۳۴۹ پروژهی نخستین فیلم مشترک سینمای ایران و هندوستان به نویسندگی «سعید مطلبی»، کارگردانی »تاپی چاناکیا»، تهیهکنندگی »عباس شباویز» و با حضور «محمدعلی فردین» کلید خورد. این فیلم که در سینمای هند با نام Subah-O-Shaam اکران شده بود، در ایران با نام «همای سعادت» روی پردهی سینما رفت.
طبق رسوم آن سالها که در زمان دوبله، ترانهها را نیز با شعری فارسی و خوانندهای ایرانی جایگزین میکردند، به دعوت و انتخاب مرحوم فردین اجرای ۳ ترانه از این فیلم به «گوگوش» که پیشینهی حرفهای در اجرای ترانههایی در سبک و سیاق هندی داشت، واگذار شد. ملودی این اثر برگرفته از ترانهی Chhod Mera Haath Mujhe Peene De میباشد که با صدای Lata Mangeshkar در این فیلم اجرا شده است. (برگرفته از: کانال تلگرامی ترانهشناسی گوگوش)
* * *
♫ LP Cover ♫
* * *
نمونهی فارسی شدهی ترانههای مشهور
* * *