اسفند دونه دونه
شعر و آهنگ: جهانبخش پازوکی
تنظیم کننده: واروژان
خواننده: عارف
ترانه فیلم: گروهبان | ۱۳۵۱
اسفند دونه دونه
بریز، عروس میره به خونه
دوماد براش هلاکه
خود عروس اینو میدونه
امشب آخه عروس کِشونه
با هم میرن به آشیونه
دلو بزن به دریا
نباش به فکر فردا
مگه آدم چند بار میاد به دنیا
مگه آدم میشه بمونه تنها
آدم تا وقتی که دلش جوونه
باید بیاره عشقشو تو خونه
امشب آخه عروس کِشونه
با هم میرن به آشیونه
* * *
دلِ شکسته (دو راهی)
ترانهسرا: پرویز وکیلی
آهنگساز: سورن الکساندر
ارکستر: آلوارو سباستیان
خواننده: ویگن
انتشار: ۱۳۴۱
یار من بر سر آن دوراهی
به ناگَه از بَر من، جدا شد
رَه دیگر گرفت و غمین رفت
به جدایی چو من، آشنا شد
به فغان شد دل شکستهام
که چرا آشنا شد و رفت؟!
نازِ بسیار او کشیدهام
که چنین بیوفا شد و رفت
چو نگارم در خَم رَه
ز نظر پنهان شده بود
ز دو چشمم ژالهی غم
به رُخم باران شده بود
ره من، رهگذار شب غم
ره تو، راه چشمهی نور
ز دوراهی فغان و صد فغان
که مرا کرده از تو به دور!
● متن و ترانه برگرفته از: («کانال تلگرامی ترانهشناسی ویگن»)
* * *
بیا خونه
آهنگساز: صدرالدین مهوان
ترانهسرا: رضا میرفخرایی
خواننده: مهستی
انتشار ترانه: زمستان سال ۱۳۵۲
به خدا هر جا بری
کوچه به کوچه، خونه به خونه
میام و میام بازم سراغت
به خدا هر چی بگی
منو نمیخوای، خونه نمیای
میام و میام بازم سراغت
آخه من دوست دارم
به خدا جون سرِ راهت میذارم
تو خودت میدونی دلِ من اَسیره
تو اگر نمونی، دلِ من میمیره
با چشمِ گریون، این دلِ لرزون
سینهیِ ویروون، زار و پریشون
داد میزنم، فریاد میزنم:
دوست دارم، بیا خونه! بیا خونه!
دوست دارم، بیا خونه!
♫ LP Cover ♫
* * *
دنیا چه بیوفایی (دنیای بیوفا)
ترانهسرا: کریم فکور
آهنگساز: انوشیروان روحانی
خواننده: عارف
ترانه فیلم: دنیای پول | ۱۳۴۴
آه. . . دنیا چه بی وفایی!
چرخ بد مروت با ما به جنگه
این دوروز دنیا هر روز یه رنگه
چی بگم ز بخت خود گله دارم
چی بگم که رند بیکس و کارم
تو دلم هزار تا غم لونه کرده
چی بگم، چطور بگم که خمارم
هیکلم تو زندون گشته درب و داغون
دلخورم ای فلک از دست سرنوشتم
تو مپندار که من بدکیش و بدسرشتم
فلک لاکردار کرده مارو ناکار
ناکِ ناکم خدا، ای وای از این جوونی
تا نشی مثل من، احوال من ندونی
غم، غم گران شده نهان به دل من
دنیا چه بیوفایی
کی غم نهان دهد امان به دل من
دنیا چه بیوفایی
این ترانه پس از مدتی با تغییراتی در شعر ـ بهصورتی که برای پخش در رادیو مناسب باشد ـ با نام «دنیای بیوفا» ضبط و منتشر شد. [در اینجا بشنوید.]
● متن و ترانه و توضیح برگرفته از کانال: «ترانهشناسی عارف»
* * *
♫ LP Cover ♫
* * *
دریای بیآرام
ترانهسرا: پرویز وکیلی
آهنگساز: پرویز مقصدی
خواننده: ویگن
انتشار: ۱۳۴۴
من کیام؟
دریای بیآرام!
خسته و دیوانهای ناکام
تو مرا آرام کن، آرام!
خاک ساحل را به سر ریزم در شب طوفانی
چشمهها از دیده میریزم با غمی پنهانی
آرزو دارم تو را ای دختر دریای من
چون غنچهی زیبا ببویَم!
قصهی تاریک رنج انتظارم را
به اشک دیدگان غم بشویَم!
مو به مو، غمهای سرگردانیام را
خسته در گوش تو گویَم!
همچو گُل، صدباره گر بوسم تو را
صد بار دیگر، ببویَم!
آه!
من کیام؟!
دریای بیآرام
دیوانهای ناکام
● متن و ترانه برگرفته از: («کانال تلگرامی ترانهشناسی ویگن»)
* * *
شاپرک کوچولو
کلام: شهیار قنبری / خواننده: گوگوش
بر آهنگ: Mere Lal Aaj Tera Janam Din Hai / Lata Mangeshkar
شاپرک کوچولو
ترانهسرا: شهیار قنبری
آهنگساز: Laxmikant-Pyarelal
خواننده: گوگوش
ترانه فیلم: همای سعادت
پسرم، پسرم!
گریه کردن برات زوده
مرغکم، کودکم!
امروز روز شادی بوده
رو شونهات دوتا فرشته
از تو میخوان بخندی
ای از جون عزیزتر
فدای تو، دل مادر!
گریه نکُن ای ناز من
دیگه گریه نکُن!
خورشید خانوم
از آسمون میگه گریه نکُن!
بخند، بخند قند عسل، آروم نشین
از چشمات این گُل اشکو بچین
از حال من و تو دیگه کسی خبر نداره
مث ما، خدا هم میگه دنیا کارش زاره
تو اگه نخندی، دیگه روز ما هم تاره
شیرینزبون، شادیکنون آوازی بخون!
بیا بیا شاپرک کوچولو
در گوش من از شادی بگو!
داره میباره بارون طلا برات از ابرا
جشن تو مبارک، خندون باشی در این دنیا
رو شونهات دوتا فرشته
از تو میخوان بخندی
میبینم لباس دومادیت هم یه روز بر تن
مث من میکنی واسه بچهات شمعی روشن!
● در سال ۱۳۴۹ پروژهی نخستین فیلم مشترک سینمای ایران و هندوستان به نویسندگی «سعید مطلبی»، کارگردانی »تاپی چاناکیا»، تهیهکنندگی »عباس شباویز» و با حضور «محمدعلی فردین» کلید خورد. این فیلم که در سینمای هند با نام Subah-O-Shaam اکران شده بود، در ایران با نام «همای سعادت» روی پردهی سینما رفت.
طبق رسوم آن سالها که در زمان دوبله، ترانهها را نیز با شعری فارسی و خوانندهای ایرانی جایگزین میکردند، به دعوت و انتخاب مرحوم فردین اجرای ۳ ترانه از این فیلم به «گوگوش» که پیشینهی حرفهای در اجرای ترانههایی در سبک و سیاق هندی داشت، واگذار شد. ملودی این اثر برگرفته از ترانهی Mere Lal Aaj Tera Janam Din Hai میباشد که با صدای Lata Mangeshkar در این فیلم اجرا شده است. (برگرفته از: کانال تلگرامی ترانهشناسی گوگوش)
* * *
♫ LP Cover ♫
* * *
نمونهی فارسی شدهی ترانههای مشهور
* * *
مبخشا
ترانهسرا: تورج نگهبان
آهنگساز: افشین مقراضی
خواننده: عارف
انتشار: ۱۳۴۹
نیا دیگر به دیدارم
میاندیش از شب تارم
گنهکارم، گنهکارم
گناهم را مبخشا، مبخشا!
مگو با این دل زارم
شبی را چون به روز آرم
نیا هرگز به دیدارم
گناهم را مبخشا، مبخشا!
بسوزان آن چنان تا قلب من آتش بگیرد!
ولی هرگز مخواه این عاشقی پایان پذیرد!
مخواه از من خدا را بَرم از دل وفا را
من که خود غرق گناهم
پیش رویَت روسیاهم
بعد از این دهد غم تو
پناهم، پناهم
● متن و ترانه برگرفته از کانال: «ترانهشناسی عارف»
* * *
♫ LP Cover ♫
* * *
داغ بوسه
شعر: پرویز وکیلی
آهنگ: سورن [الکساندر مایلیان]
خواننده: ویگن
ترانه فیلم: آتش و خاکستر (۱۳۴۰)
بازآ که بیخبر با هم سفر کنیم
همچون پرندهها دوباره نغمه سر کنیم
دلهای خفته را ز عشق هم خبر کنیم
نام تو قصهی شیرین لب من
چشمت ستاره و مهتابِ شب من
بازآ به پای گُل غوغا به پا کُنیم
گلهای پونه را ز سبزهها جدا کُنیم
بازآ به بوسهها لبِ هم آشنا کُنیم
یک شب بسوزی آخر بال و پَر من
افشان کُنی به مویت خاکستر من
* * *
پانویس:
از دیگر ترانههایی که ویگن در فیلم آتش و خاکستر (۱۳۳۹) اجرا کرد یکی هم ترانهی سرگذشت است. در اینجا بشنوید.
* * *
شِکوهٔ دل (قصهٔ دل با که گویم!؟)
ترانهسرا: رضا شمسا
آهنگساز: اونیک
خواننده: گوگوش
ترانه فیلم: گناه زیبایی، محصول پاییز ۱۳۴۸
شِکوهی دل، قصهی دل با که بگویَم؟!
چارهی غم از که بجویَم؟!
دل، بهخدا مهر و وفا از کس ندیده
در غم او، دل چه کشیده!
دیده به رَه، منتظرم تا او بیاید
تا که مگر غم به سر آید!
قسمت من در این جهان، درد و بلا شد
کِی دلم از غصه رها شد؟!
دل چه کُند در غم او غیر صبوری؟
میکُشدم این دوری!
شِکوهی دل، قصهی دل با که بگویم؟
از که درمان بجویَم؟!
♫ LP Cover ♫
* * *
دختر دریاها
ترانهسرا: علیرضا طبایی (شهرام)
آهنگساز: حسن لشگری
تنظیمکننده: واروژان
خواننده: عارف
انتشار: ۱۳۴۹
کی بود، کی بود، کجا بود
با من چه آشنا بود!
فرشته بود، بلا بود
دختر دریاها بود!
هر کی که بود
چشاش چه مهربان بود
همرنگ آسمان بود
موهاش رنگ طلا بود
بلا بود، بلا بود
. . .
. . .
یک شب اومد به خوابم
منو بُرد، کجا برد؟
تو ابرا، تو نورها
قصر بلورینم داد، باغهای رنگینم داد
از اون شب
فرشته شد، حور شد
ستاره شد، نور شد
چراغ محفلم شد، بهونهی دلم شد
. . .
. . .
آخ چی بگم، یه روزی
چه روزی؟
دیوه اومد ما رو دید
گلهای شادی رو چید
جفا کرد، جفا کرد
ما رو ز هم جدا کرد
از اون شب
خندهها از لبم رفت
ستارهی شبم رفت
نمیدونم کجا رفت
ستاره شد، هوا رفت
. . .
♫ LP Cover ♫
* * *