شاپرک کوچولو
کلام: شهیار قنبری / خواننده: گوگوش
بر آهنگ: Mere Lal Aaj Tera Janam Din Hai / Lata Mangeshkar
شاپرک کوچولو
ترانهسرا: شهیار قنبری
آهنگساز: Laxmikant-Pyarelal
خواننده: گوگوش
ترانه فیلم: همای سعادت
پسرم، پسرم!
گریه کردن برات زوده
مرغکم، کودکم!
امروز روز شادی بوده
رو شونهات دوتا فرشته
از تو میخوان بخندی
ای از جون عزیزتر
فدای تو، دل مادر!
گریه نکُن ای ناز من
دیگه گریه نکُن!
خورشید خانوم
از آسمون میگه گریه نکُن!
بخند، بخند قند عسل، آروم نشین
از چشمات این گُل اشکو بچین
از حال من و تو دیگه کسی خبر نداره
مث ما، خدا هم میگه دنیا کارش زاره
تو اگه نخندی، دیگه روز ما هم تاره
شیرینزبون، شادیکنون آوازی بخون!
بیا بیا شاپرک کوچولو
در گوش من از شادی بگو!
داره میباره بارون طلا برات از ابرا
جشن تو مبارک، خندون باشی در این دنیا
رو شونهات دوتا فرشته
از تو میخوان بخندی
میبینم لباس دومادیت هم یه روز بر تن
مث من میکنی واسه بچهات شمعی روشن!
● در سال ۱۳۴۹ پروژهی نخستین فیلم مشترک سینمای ایران و هندوستان به نویسندگی «سعید مطلبی»، کارگردانی »تاپی چاناکیا»، تهیهکنندگی »عباس شباویز» و با حضور «محمدعلی فردین» کلید خورد. این فیلم که در سینمای هند با نام Subah-O-Shaam اکران شده بود، در ایران با نام «همای سعادت» روی پردهی سینما رفت.
طبق رسوم آن سالها که در زمان دوبله، ترانهها را نیز با شعری فارسی و خوانندهای ایرانی جایگزین میکردند، به دعوت و انتخاب مرحوم فردین اجرای ۳ ترانه از این فیلم به «گوگوش» که پیشینهی حرفهای در اجرای ترانههایی در سبک و سیاق هندی داشت، واگذار شد. ملودی این اثر برگرفته از ترانهی Mere Lal Aaj Tera Janam Din Hai میباشد که با صدای Lata Mangeshkar در این فیلم اجرا شده است. (برگرفته از: کانال تلگرامی ترانهشناسی گوگوش)
* * *
♫ LP Cover ♫
* * *
نمونهی فارسی شدهی ترانههای مشهور
* * *
داغ بوسه
شعر: پرویز وکیلی
آهنگ: سورن [الکساندر مایلیان]
خواننده: ویگن
ترانه فیلم: آتش و خاکستر (۱۳۴۰)
بازآ که بیخبر با هم سفر کنیم
همچون پرندهها دوباره نغمه سر کنیم
دلهای خفته را ز عشق هم خبر کنیم
نام تو قصهی شیرین لب من
چشمت ستاره و مهتابِ شب من
بازآ به پای گُل غوغا به پا کُنیم
گلهای پونه را ز سبزهها جدا کُنیم
بازآ به بوسهها لبِ هم آشنا کُنیم
یک شب بسوزی آخر بال و پَر من
افشان کُنی به مویت خاکستر من
* * *
پانویس:
از دیگر ترانههایی که ویگن در فیلم آتش و خاکستر (۱۳۳۹) اجرا کرد یکی هم ترانهی سرگذشت است. در اینجا بشنوید.
* * *
شِکوهٔ دل (قصهٔ دل با که گویم!؟)
ترانهسرا: رضا شمسا
آهنگساز: اونیک
خواننده: گوگوش
ترانه فیلم: گناه زیبایی، محصول پاییز ۱۳۴۸
شِکوهی دل، قصهی دل با که بگویَم؟!
چارهی غم از که بجویَم؟!
دل، بهخدا مهر و وفا از کس ندیده
در غم او، دل چه کشیده!
دیده به رَه، منتظرم تا او بیاید
تا که مگر غم به سر آید!
قسمت من در این جهان، درد و بلا شد
کِی دلم از غصه رها شد؟!
دل چه کُند در غم او غیر صبوری؟
میکُشدم این دوری!
شِکوهی دل، قصهی دل با که بگویم؟
از که درمان بجویَم؟!
♫ LP Cover ♫
* * *
دیشب خواب تو را دیدم (با صدای گوگوش)
شعر: پرویز وکیلی
آهنگ: پرویز مقصدی
خواننده: عارف
ترانه فیلم: سلطان قلبها
دیشب خواب تو را دیدم
چه رویای پرشوری
انگار که توی خواب دیدم
تو سالها از من دوری
تو را توی باغی دیدم
که سر تا سر خزان بود
هزارون چشم پُر ز اشک
به طاقِ آسمون بود
مثالِ عکسِ قرصِ ماه
میونِ آب نشستی
تا دست بُردم بگیرمت
پُر چین شدی، شکستی
آه ای فلک نفرین به تو
ببین چه میکشم من
جدا از آن مهر آفرین
میونِ آتشم من
* * *
ترانههای فیلم «سلطان قلبها» در بخش «شناسنامه ترانهها»
● عهدیه: لالایی
● عارف: ماشینسواری
● عارف: خواست خدا بوده
● عارف: روز جدایی سر میاد
● عارف ـ یه دل میگه برم، برم
● عارف: دیشب خواب تو را دیدم
● عارف ـ عهدیه: سلطان قلبم کجایی
● عارف ـ عهدیه: وقتی برات نخواد خدا
● عارف ـ عهدیه: یک شب، یک روز، یک ماه، یک سال
● مجموعه ترانههای اجرا شده در فیلم سلطان قلبها
● مجموعه ترانههای بازخوانیشدهی فیلم سلطان قلبها
* * *
لباتو غنچه نکن!
(هر کسی با تو باشه پیر نمیشه)
شعر: کریم فکور
آهنگ: حسن لشگری
تنظیم آهنگ: واروژان
خواننده: عارف
ترانه فیلم: تنها و گلها
لباتو غنچه نکن! غنچه خجالت میکشه
حیفه اون غنچهی لب وا نشده ، بسته بشه
هر کسی با تو باشه، پیر نمیشه
آدم از دیدن تو سیر نمیشه
وقتی که شونه به زلفت میکِشن
میشه از شوق تو لرزون دل من
کی میخواد شونه به زلفت بکِشه
نکنه بند دلم پاره بشه!
اون دوتا چشم سیات آخ که چه شیطون و بلاست
اگه من عاشق شدم، کار تو نیست، کار خداست
هر کسی با تو باشه، پیر نمیشه
آدم از دیدن تو سیر نمیشه
سفرهی عقد تو آیینه و شمعدون نمیخواد
تو خودت مثل گلی گلهای اَلوون نمیخواد
از من اون چشم سیات رازی رو پنهون میکُنه
میدونم عشق تو آخر منو مجنون میکُنه
قد تو، هیکل تو خوشگله، همتا نداره!
سرو شیراز که میگن این قد و بالا نداره!
هر کسی با تو باشه، پیر نمیشه
آدم از دیدن تو سیر نمیشه
♫ LP Cover ♫
* * *
فنجون طلا
شعر: نوذر پرنگ
آهنگ: عطاالله خرم
خواننده: ویگن
ترانه فیلم: عروسک پشت پرده (۱۳۳۹)
دو چشمونت مثل چشم غزاله
نمیپُرسی دل من در چه حاله!
شنیدُم باز دلت یار کرده پیدا
سر زلفت خریدار کرده پیدا
تو فنجون طلام بودی و افتادی ز دستُم
دونهی پُر بهام بودی و افتادی ز دستُم
مگه تو آهوی صحرا شدی جونُم
مگه تو ماهی دریا شدی جونُم
مگه باد صبا بودی
مگه مرغ هوا بودی
که ناپیدا شدی جونُم
که ناپیدا شدی جونُم
تو فنجون طلام بودی و افتادی ز دستُم
دونهی پُر بهام بودی و افتادی ز دستُم
● متن و ترانه برگرفته از: («کانال تلگرامی ترانهشناسی ویگن»)
* * *
همه جا غم
شعر: محمدعلی شیرازی
آهنگ: همایون خرم
خواننده: عارف
ترانه فیلم: طغرل
همهجا غم خونه کرده
همهجا فریاد درده
همهجا در آتش و خون
همهجا خاموش و سرده
همهجا قلب پریشون
چشم گریون، رنج فراوونه
همهجا از بختِ وارون
قلب نالون، بیسر و سامونه
همهجا دل تنگ تنگه
همهجا نیرنگ و رنگه
همهجا شادی فراموشه
نه لبی میخنده گاهی
نه دلی داره پناهی
همهجا فریاد خاموشه
همهجا غم خونه کرده
همهجا فریاد درده
همهجا در آتش و خون
همهجا خاموش و سرده
فردا، فردا، فردا از ره برسد شادی
فردا روشن گردد از پرتو آزادی
امروز اگر تاریکه اما فردا نزدیکه
شب غم آید به پایان
گذرد از رنج و حرمان
به سر آید داغ غمها
بدمد فردای تابان
* * *
تنها
آهنگساز: عطاءالله خرم
ترانهسرا: نوذر پرنگ
خواننده: پوران
ترانه فیلم: قانون زندگی
اجرای ترانه: زمستان سال ۱۳۴۲
انتشار ترانه: بهار سال ۱۳۴۳
ای خدا این آسمون یکدم به کام ما نشد
شد به کام دیگرون به کام ما چرا نشد
یارب تو را تا به کی صدا کنم،
خدا، خدا، خدا کنم؟
ناله میکُنم مگر که بشنوی صدای من
در دلت اثر کُند مگر که نالههای من
تو ای خدا، درد منو دوا بکُن!
منو ز غم رها بکُن!
آوارهی صحرا شدم، خار بیابونها شدم
بیقدر و قیمت ای خدا، مثال سنگِ راه شدم
بیهمدم و بیهمزبون تنها شدم، تنها شدم
● متن ترانه برگرفته از کانال: «دیسکوگرافی رامش»
● این ترانه اولین ترانهی رامش است که در اواخر این سال با صدای پوران بازخوانی شده و در برنامهی یک شاخه گل شماره ۲۶۰، ویژه نوروز سال ۱۳۴۴ منتشر شد.
* * *
فریب
ترانهسرا: پرویز وکیلی
آهنگساز: عطاالله خرم
خواننده: ویگن
ترانه فیلم: طوفان در شهر ما (۱۳۳۷)
(کس نشنود هرگز فریاد من
او بر کَند آخر بنیادِ من
وای از دلِ بیدادِ من)
کنون دگر زندگی بیثمرم نقش بر آب است
آرزوهای جوانی در نظرم همچو سراب است
بشکن این ساغر پُر خون به سر من
تو چه خواهی ز دلِ بیخبر من
یار دلدارم مکُن آزارم
از چه خون سازی دل بیمارم
آتشافروزم جانِ پُر سوزم
از فریبِ تو شد سیه، روزم
من چون ساغر می به پای تو درشکستم
از فسون تو دگر شیدا و مستم
● متن و ترانه برگرفته از: («کانال تلگرامی ترانهشناسی ویگن»)
* * *
♫ LP Cover ♫
* * *
غم مخور در این زمونه
ترانهسرا: رضا شمسا
آهنگساز: پرویز مقصدی
خواننده: عارف
ترانه فیلم: عشقآفرین | ۱۳۴۸
اومدیم بیریا دور هم اینجا
به صفا که مِی بنوشیم
جون مولا نشو دلخور تو از ما
میِتو زود برو بالا
مرد مردونه اخم نکن دیگه
امشبو با هم بخندیم
جون من بگو اگه دلخوری
در کافهشو ببندیم!
تو این زمونه از من و شما
غیر این صفا نَمونه!
با صفا بشیم، بیریا بشیم
غم مخور در این زمونه!
ساقی صفا نمنمک بیا
مِی بده پشت هم تو ما را
من که مُردهتم، من که کشتهتم
جون من، ناز نکن به مولا!
● متن و ترانه برگرفته از کانال: «ترانهشناسی عارف»
* * *
♫ LP Cover ♫
* * *