الهه: میگسار

الهه میگسار

میگسار
آهنگ و ارکستر: مجید وفادار
خواننده: الهه

بده ساقی جام می کز دل بزدایم غم را
نخورم زین پس هرگز اندوه بیش و کم را
به‌ بر من یار آمد، یاری وفادار آمد
نکنم سودا هرگز با مهر او عالم را
به کف تا باده خورم ز غم دل بی‌خبرم
چه خوشست آن روز و شبی که بود یارم به برم
رنجی از دوران نبرم
محو دیدار وی فارغم از رنج و تعب
با آن یار دلجو بزمی دارم بزم طرب
بده هردم جام دگر پی هم تا شام دگر
که مرا هرگز نبود به از این ایام دگر
هر دم پر کن جام دگر

سپری شد دوره هجرانش نبود غم در دل من
پس از آن محرومی و ناکامی
شده وصلش حاصل من
عشقش در سر من، مهرم در سر او
از شوق او جام می را از کف ننهم
تاری از موی او بر دنیایی ندهم؟
با دیدار وی ندارم آرزوی کسی
با رخسار وی نباشدم به دل هوسی

* * *

فریدون فروغی: دیوانه من (ترانه فیلم)

فریدون فروغی دیوانه من

دیوانه من
شعر و آهنگ: تورج شعبانخانی
خواننده: فریدون فروغی
ترانه فیلم: آدمک

خواهم تو شوی محبوبِ دلم
چون نرگس مست، ديوانه‌ی من
رويت رُخ من، سويت رهِ من
هستي چو بهشت، كاشانه‌ی من
پروانه‌ی من! پروانه‌ی من!
بی‌تو تو چه كنم، مستانه من
آوای تو شد هم‌نغمه‌ی من
ای لاله‌ی من، بُردی دلِ من

* * *

گیتی: صدفهای شکسته

گیتی صدفهای شکسته

صدفهای شکسته
ترانه‌سرا: ایرج جنتی عطایی
آهنگساز: بابک بیات
خواننده: گیتی پاشایی
اجرا: ۱۳۴۹

بر لب دریا نشستم همچو دوران گذشته
یادم آمد بی‌تو جانا عهد و پیمان گذشته
موج دریا بوسه می‌زد بر صدفهای شکسته
پیر قایقران ز دریا می رسید با جان خسته

یادم آمد آنچه گفتی قصهٔ مهر و وفا بود
چشم مست پر غرورت با غم من آشنا بود

قلب من می‌میرد اکنون بعد از بیگانگی‌ها
گشته رسوایی نصیبم بعد از آن دیوانگی‌ها

● در مشخصات روی صفحه نام ترانه‌سرا به اشتباه «رضا جنتی‌عطایی» چاپ شده است.
● آهنگ این ترانه شروع فعالیت بابک بیات و اولین ساختهٔ او به‌عنوان آهنگساز است.
● این ترانه با صدای «بابک بیات» و همچنین «ناصر صبوری» نیز اجرا شده است.

♫  LP Cover  ♫

* * *

ویگن ـ پوران: پلیس

ویگن پوران پلیس

پلیس
شعر: کریم فکور
تنظیم‌ آهنگ: ارکستر رادیو
خوانندگان: ویگن، پوران شاپوری،‌ منوچهر نوذری
انتشار: ۱۳۴۰

ـ پلیس، پلیس!
+ آقا شما چرا صدا میکنی؟ پلیس، پلیس!
(بله، چیه؟ چه خبره؟! چه فرمایشی دارین؟)

ـ سرکار پلیس! جناب رئیس!
افتادم از کارم، عقب موندم ز سرویس!
هستی‌ام رفت از دستم
از اشک حسرت شد چشمان من خیس
زین ماشین سواری دارم شکایت!

+ اوه لعنت به ابلیس!
از من؟!
ـ بله از شما!
سرکار پلیس! جناب رئیس!
افتادم از کارم، عقب موندم ز سرویس!
خسته از دست این جوانم!
آخر چه می‌خواهد ز جانم؟!

(دعوای شما بر سر چیست؟!
باید ببینم تقصیر از کیست!)

ـ شد، شد، زد و خورد!
زد، زد، زد و بُرد!

(چی زد؟ چی بُرد؟)

ـ زد، با ماشین شکاری
زد به ماشینم!
زد شعله‌ای که سوزد جان شیرینم!
آشفته‌ام دید؛ دل مرا بُرد این رَهزن دل!

(جواب خانم باشد موثر در حل مشکل!
خانم؟)

+ اوه، نه، نه!
حرف او باشد از عقل و حق، دور
کو در نگاه من برق شوق و شور؟
افتاده صد دل زیر پایم
دل را نمی‌باشد بهایی
بگو نگه دارد دل خود
بر آن ندارم اعتنایی!
. . .

● از سری ترانه‌های دوصدایی ویگن و پوران که با سوژه‌ی مشاغل، در قالب نمایشنامه‌های فکاهی اما با مضمونی عاشقانه در رادیو اجرا شد.
● متن ترانه و توضیحات برگرفته از: («کانال تلگرامی ترانه‌شناسی ویگن»)

* * *
کار و کسب و مشاغل در ترانه‌های ایرانی

* * *

عارف: دختر رویایی من

عارف دختر رویایی من

دختر رویایی
شعر: ایرج جنتی‌عطایی
آهنگ: پرویز مقصدی
خواننده: عارف
انتشار: ۱۳۴۷

می‌دانم می‌دانم که می‌بینمت روزی
دست تو را گیرم روی تو را بوسم
ای دختر رویایی من

ندیده‌ام رویت، نه می‌دانم نامت
اما تو را می‌پرستم
در خواب و بیداری، ای دختر رویا
به امید تو زنده هستم
شاید روزی بینم تو را سر راهی
گویم به تو قصه‌ی دل
بنشانمت آن گه در حجله‌ی گلها
خوانم برایت غصه ی دل

می‌دانم می‌دانم که می‌بینمت روزی
دست تو را گیرم روی تو را بوسم
ای دختر رویایی من
می‌خوانم، می‌خوانم با نغمه‌ی جانسوزی
در گوش‌ت از مستی افسانه‌ی دل را
ای همدم تنهایی من

* * *

پروین:‌ چشم و دلم روشن

پروین چشم و دلم روشن

چشم دلم روشن
خواننده:بانو پروین

شعر: کریم فکور

به نگاه من، تو همان موجی که بُوَد سرگردان
دمی آسوده، به دم دیگر بخروشد طوفان
می‌روی و می‌آیی بی‌خبر از رنج من
غافلی از پیمانت، چشم دلم روشن
قسم بر اشکِ سوزان که ریزد بر دامن
شد از برقِ چشمانت چشم دلم روشن

منم آن ساحل که به امید تو گشایم آغوش
ز چه باز آیی؟ تو که برگیری ز کنارم دامان
در تن من چون جانی گرچه کشیدی دامن
چون تو بیایی گردد چشم دلم روشن
پس از آن رنج هجران که روی آری بر من
به بزم من مهمانی چشم دلم روشن

*‌ * *

عارف ـ نارملا: بارک‌الله

عارف نارملا باریکلا

بارک‌الله
ترانه‌سرا: پرویز وکیلی
آهنگساز: یونانی
تنظیم‌کننده: بابک افشار
خوانندگان: عارف و نارملا
انتشار: ۱۳۴۱

نارملا:
دیدی عهدی با ما بستی
بشکستی، بارک‌الله!
عارف: جان قربان چشم مستت
نارملا: دل را که دادم بر دستت
همخوان:  خوش بُرده‌ای ناز شستت
همچون ساقی با سرمستان بنشستی، بارک‌الله!
عارف: با دشمن جانی من همدستی، بارک‌الله!

نارملا: این بار گر به چنگم افتی
عارف: من می‌دانم و تو ای گل
همخوان: دیگر نگو که نگفتی
همچون ساقی با سرمستان
بنشستی، بارک‌الله!

* * *

ویگن: مادر

ویگن مادر

مادر
ترانه‌سرا: پرویز وکیلی
آهنگساز: عطاالله خرم
خواننده: ویگن
انتشار: ۱۳۳۷

هر نیمه‌شب در پَرتو ماه
مستانه چو باز آیَم از راه
خیزد پریشان، مادر از خواب
از سینه‌ی سوزان کِشد آه!

بنشیند غمگین، رو به رویَم
چشم اشک‌آلودش بر سویَم
آزرده مادر، افسرده مادر!

بر چهره‌ی ناامیدش
ژولیده موهای سفیدش
افتاده در دام بلا، مادر
چون مرغی پَر شکسته
در گوشه‌ی غم نشسته
دارد از دستم شِکوه‌ها، مادر

می‌سوزم از سوز آهَت، مادر
شرمنده‌ام از نگاهت، مادر
تنها نه از تو غافلم من
خود غافل از حال دلم، من
افسرده مادر، آزرده مادر

● متن و ترانه برگرفته از: («کانال تلگرامی ترانه‌شناسی ویگن»)

♫  LP Cover  ♫

* * *
نام و یاد «مادر» در ترانه‌های ایرانی

* * *

منوچهر سخایی: بذار امشب بخوابم

منوچهر بذار امشب بخوابم

بذار امشب بخوابم
شعر: ایرج جنتی‌عطایی
آهنگ: پرویز مقصدی
خواننده: منوچهر سخایی

روز روشن میره باز شب می‌رسه
غم میاد به هر دری سر می‌زنه
مگه میشه چشام‌و هم بزارم
وقتی غم قلبم‌و خنجر میزنه
با خیال تو شبا چشم من خواب نمی‌ره
برق اون چشمای مست دیگه از یاد نمی‌ره
بذار امشب بخوابم
بذار امشب بخوابم

نمیدونی که شبا چی می‌گذره
چشمای دنیایی رو خواب می‌بره
غم تو شب تو دلم جون می‌گیره
خواب‌و از چشمای پُر آب می‌بره
با خیال تو شبا چشم من خواب نمی‌ره
برق اون چشمای مست دیگه از یاد نمی‌ره
بذار امشب بخوابم
بذار امشب بخوابم

چشمه‌ی چشمای تو، دریای اب
چشمای خسته‌ی من دنبال خواب
با خیال تو شبا چشم من خواب نمی‌ره
برق اون چشمای مست دیگه از یاد نمی‌ره
بذار امشب بخوابم
بذار امشب بخوابم

♫  LP Cover  ♫

* * *
ترانه‌شناسی «منوچهر ـ جهانبخش پازوکی»

* * *

دلکش: قایقران (ترانه فیلم)

دلکش قایقران

قایقران
شعر: معینی کرمانشاهی
آهنگ: جواد لشگری
خواننده: دلکش
ترانه فیلم: دزد بندر

دریا! دریا ای محفل رفیقان
دریا! دریا دوری تو از رقیبان
امشب در کنارت در آغوش یارم
فارغ از غمِ دل طی شد انتظارم
مستم امشب من با روی تو
بسته‌ام پیمان با موی تو
تو را به‌خدا قایقران آهسته‌تر رو

امشب یار من سر بر دامنم دارد
اشک شایدم روی دامنم بارد
تو را به‌خدا قایقران آهسته‌تر رو

ای دریا که بزم امیدی
هر موجت ز وصلم نویدی
تو را به‌خدا قایقران آهسته‌تر رو

* * *