شناسنامه ترانه‌ها

حلقه‌ی طلا
شعر: علی نظری
آهنگ: امیر پازوکی
خواننده: علی نظری

حلقه طلا (نیامدی)
ترانه‌سرا: کریم فکور
آهنگساز: سلیمان اکبری
خواننده: امیر رسایی
اجرا: ۱۳۴۴

ز چه امشب به سرایم ز وفا نیامدی
به که گویم ز که پرسم که چرا نیامدی
نکند دل بسپاری مه من به دیگری
دل خود را بستانی ز من از فسونگری

ای امید من خطا مکُن
مرا چنین رها مکُن
ندانی چه کشیدم
چو آن حلقه‌ی زرین در انگشت تو دیدم

آه. . . تویی امید جان ما
رها نمی‌کُنم تو را
ندانم به کجایی
به من از چه جدایی
تو رفتی که بیایی

چه شد که حلقه‌ی امید ما چنین گًسستی
به حلقه‌ای طلا دل مرا چرا شکستی
ز چه امشب به سرایم ز وفا نیامدی
به که گویم ز که پرسم که چرا نیامدی
نکند دل بسپاری مه من به دیگری
دل خود را بستانی ز من از فسونگری

● متن و ترانه برگرفته از کانال: «ترانه‌شناسی امیر رسایی»

* * *

سکوت غم
خواننده: الهه

نازک دل
شعر: حسین پژمان
آهنگ: سلیم فرزان
خواننده: ایرج

عروس دریا
شعر: پرویز وکیلی
آهنگ: پرویز مقصدی
خواننده: پوران شاپوری

مثال تور ماهی‌ها تار دلم ز هم گسسته
می‌خوام بگیرم دامنت با این دو دستِ پینه‌بسته
دلم میون سینه‌ام به خون نشسته
مثال قایقهای پیر تنم شکسته
دل زدستم گله داره، من ز دستِ دل شکایت
نتوانم پیش یارم غم دل کُنم حکایت
ای آسمون بی‌ستاره با دل من کُن مدارا
به هم مزن دگر دوباره آشیونِ‌ عشقِ ما را

* * *

عزیزم (با صدای بتی)
ترانه‌سرا: سعید دبیری
آهنگساز: Hasan Özçivi
تنظیم کننده: محمود قراملکی
خواننده: امیر رسایی
اجرا: ۱۳۵۰
خواننده: امیر رسایی

عزیزم! جانم عزیزم! آه عزیزم! باغ چشمم پاییزه
روی هر برگ زرد و سیاه بخت من آروم خوابیده
تکدرختِ آرزوی من لُخت و غمگین خشکیده
دست پیر توفانِ غصه دورم دیوار کشیده
عزیزم! جانم عزیزم! آه عزیزم! باغ چشمم پاییزه
عزیزم! جانم عزیزم! آه عزیزم! برگ اشکم می ریزه

لب جو غمگین می‌نشینم؛ عکست‌و رو آب می‌بینم
تا دستام‌و من بهت می‌دم موج می‌گه خواب می‌بینم
باز من و کوچه تنها می‌شیم، بالا آفتاب می‌بینم
عزیزم! جانم عزیزم! آه عزیزم! باغ چشمم پاییزه
عزیزم! جانم عزیزم! آه عزیزم! برگ اشکم می ریزه

● سعید دبیری (ترانه‌سرا) در مصاحبه‌ای گفته است: «این ملودی را ابتدا مرحوم قراملکی به امیر رسایی داد تا من بر روی آن ترانه ای فارسی بگذارم؛ اما من شیطنتی کردم و با ترانه ای فارسی، به بتی (همسرم) دادم و با صدای او به‌عنوان اولین ترانه‌اش انتشار یافت که این موضوع باعث دلگیری به حق امیر رسایی شد. (توضیح برگرفته از: کانال تلگرامی (ترانه‌شناسی امیر رسایی)

♫  LP Cover  ♫

* * *

تو اگر گریه کنی
شعر: کریم محمودی
آهنگ: هاملت میناسیان
خواننده:‌ عارف
ترانه فیلم:‌ شهر آفتاب | ۱۳۵۱

چشم تو وقتی می‌خوابه دیگه آفتاب می میره
آسمون ستاره‌هاشو میاد از ما می‌گیره
چی می‌شه بیا و یک شب تا سحر بیدار بمون
بذار آفتاب تو دل سیاه شب جون بگیره

وقتی تو نیستی دلم خواب بیابون می‌بینه
خواب یک مسافر و شهر غمستون می‌بینه

دوست داره تا بسوزه تو آتیش درد و بلا
بسوزه از سر تا پا دود بشه و بره هوا

تو اگه گریه کنی اشکای تو پیدا بشه
همه جا روی زمین تا آسمون دریا می‌شه

اگه راز من و تو به گوش مردم برسه
دیگه اونوقت دل ما پیش همه رسوا می‌شه

♫  LP Cover  ♫

* * *

پستچی (نامه‌رسان)
ترانه‌سرا: کریم فکور
تنظیم آهنگ: ارکستر رادیو
خوانندگان: ویگن ـ پوران
انتشار: ۱۳۴۰

ـ ببخشین! منزل خانم نسترن اینجاست؟
+ بفرمایین، چی‌کار داشتین؟!
ـ پُسته!
+ آهان، درسته!

ـ من پیکم، پیک امید و آرزویَم
روز و شب چشم کسان باشد به سویم
ای گل زیبا ز آن سوی دنیا
این نامه از بهتر تو آرَم!
مانده پریشان در غم هجران
من هم دلی دیوانه دارم!

+ ای نامه‌رسان، ای نامه‌رسان
ای قاصد دیرینه‌ی من!
از عشق مَهی گویی که بُوَد
دل شعله‌ور در سینه‌ی من!
گر این نامه از او باشد
بانگ نشاط از دل برآرَم
صدها بوسه از آن گیرم
آن را به چشم خود گذارم

+ اون کاغذ که مال من نیست!
ـ ولی به اسم شما نوشته شده.
+ بله، اما تو این خونه دونفر به این اسم هستن.
ـ خیلی عجیبه!

+ ای پیک شوق و شادی، چشم انتظارم
من چرا یک نامه از یارم ندارم؟!
هفته‌ها طی شد؛
اما نیامد نامه‌ای از سوی یارم!
بُرده از یادم؛
بی‌خبر از او، ناامید و بی‌قرارم!

ـ شاید روزی بر تو در دولت گشاید
+ شاید بر من بخت رَمیده رو نماید

ـ هفته‌ی دیگر، نامه‌ای از او
شاید، شاید، شاید بیاید!
+ خود به بَرِ من، آن مَه دلجو
شاید، شاید، شاید بیاید!

● از سری ترانه‌های دوصدایی ویگن و پوران که با سوژه‌ی مشاغل، در قالب نمایشنامه‌های فکاهی اما با مضمونی عاشقانه در رادیو اجرا شد.
● متن ترانه و توضیحات برگرفته از: («کانال تلگرامی ترانه‌شناسی ویگن»)

* * *
کار و کسب و مشاغل در ترانه‌های ایرانی

* * *

هفت هشت تا
شعر: پرویز وکیلی
آهنگ: عطاالله خرم
خوانندگان: ویگن و پوران

پوران:
دلم می‌خواست
شب عروسی‌مون، شب روبوسی‌مون
روز پاتختی‌مون، روز خوشبختی‌مون
هر ساعت، یک ماه می‌شد
هر ماهی، یک سال می‌شد
نه یک، نه دو، نه سه، نه چهار
بلکه هفت، هشت سال!

ویگن:
دلم ‌می‌خواست
بچه‌های تپُلی، لُپ‌هاشون برگ گُلی
لُپ‌هاشون برگ گُلی، با موهای سُنبلی
خاک پاشون توتیا، قَد و نیم‌قَد، تا به تا
نه یک، نه دو، نه سه، نه چهار
بلکه هفت، هشت تا!

همخوان:
دلم می‌خواست
پولامون مثال ریگ می‌رفت از پارو بالا
جینگ و جینگ و جینگ می‌کرد
زیر پاهامون طلا
نه یک، نه دو، نه سه، نه چهار
بلکه هفت، هشت بار!
. . .
. . .

* * *

نفرینم بر دل (با صدای امیر رسایی و آلیس)
ترانه‌سرا: پرویز وکیلی
آهنگساز: آپوستولوش کالداراس (یونانی)
تنظیم‌کننده: بابک افشار
خوانندگان: عارف ـ نارملا
انتشار: ۱۳۴۳

نارملا:
دلت شکستُم، نفرینُم کِردی
تو گشتی فرهاد، آی شیرینُم کِردی
لبُم گل صد خنده بود، غمگینُم کِردی

عارف:
با مهربونی زنجیرُم کِردی
تو شهر غربت پاگیرُم کِردی
کبوتر وحشی بودم اسیرُم کِردی

همخوان:
نفرینُم بر دل، نفرین بر دلدار
نفرینُم بر عشق!عشق دل‌آزار
نفرین صد عاشق به معشوق جفاکار

نارملا:
دلت شکستُم، نفرینُم کِردی
تو گشتی فرهاد، آی شیرینُم کِردی
لبُم گل صد خنده بود، غمگینُم کِردی

عارف: 
بمیری ای دل! دلخونُم کِردی
غمت سلامت، محزونُم کِردی
به دست یک لیلی مرا مجنونُم کِردی

همخوان:
نفرینُم بر دل، نفرین بر دلدار
نفرینُم بر عشق!عشق دل‌آزار
نفرین صد عاشق به معشوق جفاکار

* * *